ร่วมสมัย / ชะมวง พฤกษาถิ่น

“ขึ้นโครงปั้นรูป” งานก้าวหน้าประติมากรรมประดับพระเมรุมาศ

สัปดาห์นี้นำภาพความคืบหน้างานประติมากรรมประกอบพระเมรุมาศ ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (รัชกาลที่ 9) มาให้ชมกัน

ภาพถ่ายเมื่อวันที่ 13 มีนาคม ที่โรงประติมากรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ศาลายา จ.นครปฐม ที่ตอนนี้ประติมากร อัษฏายุธ อยู่เย็น และทีมงาน กำลังขมักเขม้นดำเนินการปั้นรูป ท้าวเวสสุวรรณ ขนาดความสูง 200 เซนติเมตร และตกแต่งลวดลายบางส่วน เป็นงานปั้น 1 ใน 4 ท้าวจตุโลกบาล ที่เหลือมี ท้าวธตรฐ ท้าววิรูปักษ์ และ ท้าววิรุฬหก “จะทยอยดำเนินการขึ้นรูปดินตามลำดับให้แล้วเสร็จภายในเดือนมีนาคมนี้” ประสพสุข รัตน์ใหม่ หัวหน้ากลุ่มประติมากรรม สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร กล่าว

นอกจากงานปั้นรูปท้าวเวสสุวรรณแล้ว ยังมีปั้นรูปมหาเทพ พระอินทร์ ออกแบบปั้นโดย อติ กองสุข ประติมากรชำนาญการ และทีมงาน อยู่ระหว่างตกแต่งรายละเอียด ขณะที่อีกมุมหนึ่ง คชสีห์ ประติมากรและทีมงานอยู่ระหว่างขึ้นรูป ด้าน ครุฑยืน อยู่ระหว่างใส่รายละเอียด ครุฑตัวนี้มีลักษณะของความเป็นสากลร่วมสมัย ประติมากรมีการใส่ลูกเล่นเล็กๆ สัญลักษณ์กูเกิล และรูปแอปเปิ้ล สัญลักษณ์อุปกรณ์สมาร์ทโฟนและคอมพิวเตอร์แบรนด์ดังของสตีฟจ๊อบ ตรงปีกครุฑ

พิทักษ์ เฉลิมเล่า ประติมากร กล่าวว่า “เป็นงานช่างที่ได้สร้างสรรค์ขึ้น เพื่อสื่อถึงความทันสมัยและความเป็นสากล ที่ความรู้ในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงฝากไว้ให้คนไทยได้ศึกษามากมาย และสามารถหาข้อมูลเหล่านี้ได้ไม่ยากในกูเกิล อย่างไรก็ดี การปั้นครุฑยังคงเป็นตามแบบแผนไทยให้มากที่สุด” สอดรับกับ “ประสพสุข” หัวหน้ากลุ่มประติมากรรมว่าเป็นแค่ลูกเล่นเล็กๆ ของศิลปิน ที่ไม่ใช่ลาย (เหมือนกับงานปั้น นกทัณฑิมาใส่นาฬิกาประดับพระเมรุ เมื่อครั้งงานพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ นกทัณฑิมาร่วมสมัยตัวนี้ได้สร้างความสนใจให้กับประชาชนเข้าชมพระเมรุ ถ่ายรูปเก็บไว้เป็นที่ระลึกกันอย่างมากทีเดียว)

“ประสพสุข” กล่าวความคืบหน้างานประติมากรรมว่า ชิ้นงานที่ปั้นเสร็จ ทำการหล่อไฟเบอร์กลาสไปก่อนหน้านี้ ประกอบด้วย พระพรหม 1 องค์ สัตว์มงคล 4 ตัว ได้แก่ ช้าง 1 ตัว วัว 2 ตัว ม้า 2 ตัว ทั้งนี้ในส่วนของม้าได้ทดลองลงสีไปแล้วอยู่ที่โรงหล่อประติมากรรมท้องสนามหลวง

ในส่วนที่อยู่ระหว่างดำเนินการ ได้แก่ งานปั้นเทวดานั่ง 56 องค์ ยืน 12 องค์ กำลังตกแต่งรายละเอียดเทวดานั่ง นอกจากนี้มี พระนารายณ์ ตกแต่งลวดลาย พระอินทร์ ปรับโครงสร้างให้สมบูรณ์ พระศิวะ ปั้นฉลองพระองค์และลงรายละเอียด ครุฑยืน อยู่ระหว่างเก็บรายละเอียด คชสีห์ อยู่ระหว่างขึ้นรูป
สำหรับภาพรวมงานประติมากรรม “ประสพสุข” กล่าวว่าเดินหน้าไปกว่า 50% และเสริมภาพให้เห็นงานปั้นประติมากรรมประดับพระเมรุมาศ งานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ รัชกาลที่ 9

“ถือว่ามีความพิเศษอย่างมาก เพราะพระองค์ท่านเป็นพระมหากษัตริย์ ดังนั้น รูปแบบงานประติมากรรมจึงเปลี่ยนไป โดยเฉพาะมีขนาดใหญ่ขึ้นมาก จำนวนชิ้นงานมากกว่าทุกครั้ง และยังเป็นครั้งแรกที่มีการปั้นประติมากรรมท้าวจตุโลกบาลประดับพระเมรุมาศ ซึ่งไม่เคยมีมาก่อนในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพที่ผ่านๆ มา โดยท้าวจตุโลกบาล สื่อความหมายถึงเทวดา รักษาทุกข์ สุขของมนุษย์โลกไว้ทั้ง 4 ทิศ และทำหน้าที่ป้องกันอันตรายที่จะเกิดแก่มนุษย์โลกทั้งหลาย”

ในส่วนของจำนวนประติมากรรมเทวดาและสัตว์มงคลได้นำมาลงก่อนหน้านี้แล้ว ครั้งนี้นำภาพประติมากรรมประกอบพระเมรุมาศแบบ3 มิติ มาให้ชมเพื่อที่ได้เห็นภาพ และยังคงติดตามความก้าวหน้าของงานขึ้นโครงปั้นรูปอื่นๆ ไปจนถึงประดับพระเมรุมาศ เช่นเดียวกันจะนำภาพความก้าวหน้างานศิลปกรรมด้านอื่นๆ มาให้ชมกันเป็นระยะๆ