Syndicate content facebook Syndicate content Log In
เก่าอมตะ/พระกำแพงลีลาวังหิน

เก่าอมตะ/พระกำแพงลีลาวังหิน

พระกำแพงลีลาวังหิน พระปางลีลาเมืองพิษณุโลก

 

      คำเรียกขานนำหน้าพระเครื่องว่า “พระกำแพง” มิได้หมายถึงว่าจะต้องเป็นพระเครื่องที่ขุดพบจากกรุในจังหวัดกำแพงเพชรแต่เพียงอย่างเดียวเท่านั้น

     หากในจังหวัดสุพรรณบุรี หรือจังหวัดพิษณุโลก ก็มีพระเครื่องที่คำเรียกขานชื่อพิมพ์ทรงข้างหน้าว่า “พระกำแพง” เฉกเช่นเดียวกัน

ทั้งนี้เพราะพระเครื่องในพิมพ์ทรงที่เรียกขานนั้น ต่างได้มีการพบเห็นเป็นครั้งแรกที่จังหวัดกำแพงเพชร

เมื่อมีการพบพระเครื่องในลักษณะพิมพ์ทรงเดียวกัน หรือคล้ายคลึงกัน จึงเรียกขานกันว่า “พระกำแพง” แล้วจึงตามด้วยชื่อกรุที่ค้นพบ เช่นเดียวกับพระกำแพงลีลาวังหิน อันพบจากกรุวัดวังหิน จังหวัดพิษณุโลก

     โดยพระเครื่องนาม พระกำแพงลีลาวังหิน ถูกขุดพบเป็นครั้งแรกเมื่อประมาณปี พ.. 2455 ที่หมู่บ้านวังหินอำเภอพรหมพิราม ซึ่งมีวัดร้างอยู่ 2 วัดคือ วัดวังหิน ซึ่งตั้งอยู่ริมแม่น้ำน่าน ตรงบริเวณโค้งแม่น้ำตรงบริเวณหน้าวัดจึงมีน้ำวนอยู่ตลอดปี อีกทั้งเล่าขานกันว่าใต้น้ำวนนั้นเป็นวัง (เมือง) สร้างด้วยหินจึงเรียกขานวัดนี้ว่า วัดวังหิน

     ส่วนวัดร้างอีกวัดหนึ่งอยู่ถัดไป เรียกชื่อวัดว่า “วัดสะพานหิน” จากสะพานหินที่ทอดยาวข้ามแม่น้ำ พระกำแพงลีลาวังหิน จากรุวัดวังหินที่พบครั้งแรกเมื่อประมาณปี พ.. 2455 ประมาณ 200 องค์ ทว่ากรุที่พบพระเครื่องนั้นอยู่ริมน้ำ ได้ถูกกัดเซาะกัดกร่อนผุชำรุดไปอย่างมากมาย เหลือสภาพความสมบูรณ์เพียงไม่เกิน 50 องค์

     อย่างไรก็ตามในปี พ.. 2500 โดยประมาณ ได้มีการพบกรุพระกำแพงลีลาวังหินอีกครั้งหนึ่ง เป็นครั้งที่ 2 ได้จากวัดสะพานหิน หากพุทธลักษณะของพระเครื่องเป็นพิมพ์ทรงเดียวกันกับที่พบจากวัดวังหิน จึงเรียกขานกันในชื่อ พระกำแพงลีลาวังหิน นอกจากนั้นยังพบจากกรุภายในบริเวณอำเภอพรหมพิรามอีกหลายกรุด้วยกัน

    พระกำแพงลีลาวังหิน เป็นพระเครื่องปางลีลาที่เยื้องพระบาทไปทางขวา อันมีลักษณะที่แปลกแตกต่างจากพระกำแพงลีลาของจังหวัดกำแพงเพชร ลักษณะที่ปรากฏนั้น จะเขย่งพระบาทซ้ายอยู่บนฐานอาสนะบัวสองชั้น พระหัตถ์ขวายกขึ้นเหนือพระอุระในลักษณะกรีดนิ้วพระหัตถ์

     พระพักตร์ก้มและเอียงไปทางด้านขวา (ด้านซ้ายมือเรา) ในด้านหลังองค์พระมีทั้งแบบหลังเว้าลายผ้า และแบบหลังตัน พระกำแพงลีลาวังหิน มีด้วยกัน 3 พิมพ์ทรงคือ พิมพ์ใหญ่ มีขนาดกว้างกว้างประมาณ 2 เซนติเมตร สูงประมาณ 6.3 เซนติเมตร ลักษณะส่วนสัดขององค์พระดูอวบใหญ่ พระเศรียรโต ปรากฏเม็ดพระศก ด้านขวาข้างพระเศรียรจะปรากฏรอยพิมพ์แตก

พิมพ์กลาง มีขนาดกว้างประมาณ 3 เซนติเมตร สูงประมาณ 6.2 เซนติเมตรลักษณะของพิมพ์กลางองค์พระจะบอบบางชะลูด รายละเอียดทุกส่วนเป็นเส้นเล็ก และที่ปรากฏเป็นจุดแยกพิมพ์กลางได้อย่างชัดเจน คือ ในบริเวณด้านหัวไหล่ขวา กับเหนือพระกโบระ (ข้อศอก) ด้านซ้าย จะต้องมีเส้นเล็ก ๆ ทอดยาวเฉียงลงมาจดปีกด้านหนึ่ง

พิมพ์เล็ก มีขนาดกว้างประมาณ 1.9 เซนติเมตร สูง 6.1 เซนติเมตร พระกำแพงลีลาวังหินในพิมพ์เล็กนี้ จะขาดรายละเอียดขององค์พระไป ไม่ว่าจะเป็นพระเศรียรที่ปลายเกศเป็นแบบฝาละมี ทั้งไม่ปรากฏเม็ดพระศก ที่ฐานประทับลายบัวติดไม่ชัด แต่ที่เด่นยิ่งตรงพระกรซ้ายจะปรากฏเห็นนิ้วพระหัตถ์อย่างชัดเจน

พระกำแพงลีลาวังหิน เป็นพระเครื่องที่สร้างด้วยเนื้อชินเงิน หากแต่เป็นเนื้อชินเงินที่ค่อนข้างแข็ง สนิมที่ปรากฏในพระกำแพงลีลาวังหินจึงเป็นสนิมเกล็ดกระดี่ และสนิมตีนกา นอกจากนี้ยังปรากฏคราบไขจับเกาะเป็นหย่อม

 

วีรพล จ้อยทองมูล/www.mongkhonphra.com