ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร ลุยยกระดับผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวให้ได้คุณภาพ

ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร ลุยยกระดับคุณภาพการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวให้ได้คุณภาพ ตามโครงการรักษาระดับปริมาณและคุณภาพข้าว ปีการผลิต 2563/2564 เมื่อวันที่ 20 ม.ค. นางกนกวรรณ สิงหธรรม นักวิชาการเกษตรชำนาญการ ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร เปิดเผยว่า กรมการข้าว โดยศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร มีการผลักดันให้เกษตรกรในพื้นยกระดับการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว เพื่อให้ได้คุณภาพตามโครงการรักษาระดับปริมาณและคุณภาพข้าว ปีการผลิต 2563/2564 และเพิ่มโอกาสให้เกษตรกรมีความเข้มแข็งในการผลิตและรวบรวมเมล็ดพันธุ์ข้าว ให้กับศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร โดยในส่วนของงานที่ศูนย์ฯ ดูแล จะเป็นงานในเรื่องของการควบคุมคุณภาพเมล็ดพันธุ์ทั้งระบบของศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร เริ่มตั้งแต่การควบคุมคุณภาพในแปลง การตรวจตัดสินแปลงอย่างเป็นทางการ ตรวจคุณภาพเมล็ดพันธุ์ก่อนจัดซื้อ เกษตรกรรายไหนที่ผ่านการตรวจสอบก็จะมีการซื้อเมล็ดพันธุ์ข้าวเข้ามาในระบบของศูนย์ฯ เมื่อซื้อเมล็ดพันธุ์ข้าวเข้ามาในศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนครแล้ว จะมีการสุ่มตรวจสอบตัวอย่างเมล็ดพันธุ์ข้าวก่อนปรับปรุง ก่อนที่โรงงานจะนำเมล็ดพันธุ์ข้าวนี้ไปปรับปรุงสภาพ และมีการสุ่มตรวจสอบก่อนว่าเมล็ดพันธุ์ข้าวในแต่ละล็อตนั้นได้คุณภาพตามที่มาตรฐานของกรมการข้าวหรือไม่ การสุ่มตรวจสอบตัวอย่างเมล็ดพันธุ์ข้าวขณะปรับปรุง และสุ่มตรวจตัวอย่างเมล็ดพันธุ์หลังการปรับปรุง ดูแลในทุกขั้นตอนก่อนที่เมล็ดพันธุ์จะออกสู่มือเกษตรกร ส่วนเมล็ดพันธุ์ที่ปรับปรุงสภาพเรียบร้อยแล้ว ในแต่ละเดือนก็ต้องมีการสุ่มตรวจตัวอย่างทุกเดือน ก่อนเมล็ดพันธุ์จะจำหน่ายจนหมดในล็อตนั้นๆ เมื่อทางศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร รับเมล็ดพันธุ์เข้ามาในห้องปฏิบัติการของกลุ่มควบคุมคุณภาพ ทางเจ้าหน้าที่จะทำการลงทะเบียนรับตัวอย่างเมล็ดพันธุ์ ซึ่งจะกำหนดแค่รหัสของตัวอย่าง เพื่อไม่ให้เจ้าหน้าที่ทราบว่าเป็นของเกษตรกรรายใด ต่อไปจะนำตัวอย่างเมล็ดพันธุ์ที่ได้มาแบ่งเพื่อลดขนาดลงให้เหมาะสม และต้องได้ตัวอย่างที่สามารถเป็นตัวแทนของเมล็ดพันธุ์ทั้งหมดที่สุ่มมา ในการแบ่งตัวอย่างจะอาศัยเครื่องแบ่งแบบกรวย ก็เพื่อที่จะให้เมล็ดพันธุ์ที่สุ่มเข้ามาจากหลายๆกระสอบคลุกเคล้าเข้ากัน แบ่งเป็น 2 ตัวอย่าง ตัวอย่างแรกจะเก็บไว้ในห้องเก็บเมล็ดพันธุ์ เพื่อเป็นการทวนสอบย้อนกลับในกรณีที่เกษตรกรไม่เชื่อในผลการตรวจสอบคุณภาพที่ได้ เกษตรกรสามารถขอตัวอย่างที่เก็บไว้มาตรวจสอบอีกครั้งได้ ตัวอย่างที่ 2 อีกครึ่งที่เหลือก็จะนำเมล็ดพันธุ์ข้าวไปห้องปฏิบัติการ เริ่มจากวัดความชื้น โดยใช้เครื่อง Steinlite โดยชั่งเมล็ดพันธุ์ข้าว 250 กรัมจำนวน 2 ครั้ง ทำการวัดและหาค่าเฉลี่ย ว่าอยู่ในเกณฑ์ที่กำหนดหรือไม่ ความชื้นของเมล็ดพันธุ์ข้าวที่จัดซื้อมาจากแปลงอยู่ที่ไม่เกินร้อยละ 15 แล้วนำเมล็ดพันธุ์ข้าว 500 กรัมนี้ไปสีกะเทาะเปลือกเพื่อตรวจดูข้าวแดง ชั้นพันธุ์ขยายจะให้มีข้าวแดงปนได้ 1 เมล็ด ชั้นพันธุ์จำหน่ายให้มีข้าวแดงปนได้ 5 เมล็ดใน 500 กรัม และชั่งเมล็ดพันธุ์ข้าวอีก 100 กรัม เพื่อนำไปเป่าสิ่งเจือปน แล้วนำไปตรวจความบริสุทธิ์ของเมล็ดพันธุ์ ดูเมล็ดพันธุ์บริสุทธิ์ ข้าวพันธุ์อื่นปน เมล็ดอื่นๆและสิ่งเจือปน ว่าเกินมาตรฐานหรือไม่ ในชั้นพันธุ์ขยายจะให้มีพันธุ์ปนได้อยู่ที่ 1 เมล็ด ชั้นพันธุ์จำหน่ายก็อยู่ที่ 3 เมล็ด ใน 100 กรัม ความบริสุทธิ์ของเมล็ดพันธุ์ที่จัดซื้อมาจากแปลง จะอยู่ที่ร้อยละ 95 ให้มีสิ่งเจือปนได้ไม่เกินร้อยละ 5 แต่พอผ่านระบบของโรงงานมาเป็นเมล็ดพันธุ์เพื่อการจำหน่าย ความบริสุทธิ์ของเมล็ดพันธุ์อยู่ที่ร้อยละ 98 ให้มีสิ่งเจือปนได้ไม่เกินร้อยละ 2 ในส่วนของโครงการรักษาระดับปริมาณและคุณภาพข้าว ปีการผลิต 2563/64 ให้มีข้าวแดงปนได้ 10 เมล็ด ใน 500 กรัม และให้มีข้าวปนได้ 20 เมล็ด ใน 500 กรัม เมล็ดพันธุ์อีกส่วนหนึ่งจะนำไปเพาะความงอก โดยในการเพาะความงอกที่ศูนย์จะใช้วิธีการเพาะระหว่างกระดาษ ใช้เมล็ดพันธุ์ 100 เมล็ดจำนวน 4 ซ้ำรวม 400 เมล็ด ประเมินตรวจนับความงอกครั้งแรกเมื่อเพาะได้ 5 วันครั้งสุดท้าย 14 วัน แล้วประเมินผลหาค่าเฉลี่ย ต้องไม่ต่ำกว่าร้อยละ 80 ตามมาตรฐาน จากนั้นจะรายงานผลตามลำดับขั้นตอน รายงานให้ ผู้อำนวยการศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนครทราบในส่วนของเมล็ดพันธุ์ในแต่ละตัวอย่างในแต่ละล็อต และมีการรายงานไปที่กองเมล็ดพันธุ์ข้าว กรมการข้าว ตามแบบฟอร์มที่กำหนดมา