ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร ลุยส่งเสริมกลุ่มเกษตรกรผลิตเมล็ดพันธุ์คุณภาพ 1 หมื่นตัน/ปี

ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร ตั้งอยู่ที่ เลขที่ 99 หมู่ 8 บ้านอ่าง ตำบลม่วงไข่ อำเภอพังโคน จังหวัดสกลนคร เริ่มผลิตเมล็ดพันธุ์เมื่อปี พ.ศ.2529 ในปัจจุบัน เป็นหน่วยงานในสังกัดกองเมล็ดพันธุ์ข้าว กรมการข้าว กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีภารกิจหลัก คือ 1.ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวชั้นพันธุ์ขยายและ จำหน่ายเพื่อสนับสนุนส่งเสริมและกระจายเมล็ดพันธุ์ข้าวตามนโยบายคณะกรรมการข้าวแห่งชาติ 2.ส่งเสริมเผยแพร่และกระจายเมล็ดข้าวพันธุ์ดีไปสู่เกษตรกร 3.ส่งเสริมและพัฒนาการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวของท้องถิ่น และสนับสนุนการดำเนินธุรกิจเมล็ดพันธุ์ของชุมชน 4.ศึกษาวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตการใช้ และการตลาดเมล็ดพันธุ์ข้าว 5.ถ่ายทอดเทคโนโลยีด้านวิทยาการเมล็ดพันธุ์และ 6.ปฏิบัติงานอื่นๆตามที่ได้รับมอบหมาย ว่าที่ร้อยโท อลงกต ถนอมสุข ผู้อำนวยการศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร กล่าวว่า ศูนย์ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร จะเป็นพื้นที่ปลูกข้าวนาปี เป้าหมายการผลิตของศูนย์เราแต่ละปีก็ประมาณ 4000 ตัน ในฤดูการผลิตปี 2563 ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว พันธุ์ข้าวเหนียว กข.6 จำนวน 1300 ตัน ข้าวกข.15 จำนวน 1200 ตัน และข้าวขาวดอกมะลิ 105 จำนวน 1500 ตัน รวมเป้าหมายปี 2563 จำนวน 4000 ตัน นอกจากนี้ ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร มีศักยภาพที่จะเพิ่มเป้าหมายการผลิต 7,000-10,000 ตันได้ ในอนาคต โดยมี 2 โรงงาน ที่มีศักยภาพการผลิต 3 ตันต่อชั่วโมง โดยปกติหนึ่งวันโรงงานจะทำงาน 8 ชั่วโมง สามารถปรับปรุงสภาพได้ 24 ตัน ถ้าตามนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จะให้เพิ่มเป้าหมายการผลิต สามารถปฏิบัติงาน 2 ช่วงเวลาต่อโรง ก็จะได้เมล็ดพันธุ์ปรับปรุงได้ประมาณวันละ 100 ตัน ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าว จะมีอยู่ 1 ฝ่าย และ 4 กลุ่ม แบ่งเป็น 1 ฝ่ายบริหารทั่วไป 2.กลุ่มผลิตเมล็ดพันธุ์ ดูแลการผลิตเมล็ดพันธุ์ในแปลง 3.กลุ่มควบคุมคุณภาพซึ่งดูแลในเรื่องของการควบคุมคุณภาพตั้งแต่ แปลงผลิตเมล็ดพันธุ์จนถึง การปรับปรุงสภาพ การเก็บรักษา 4.กลุ่มงานพัฒนาธุรกิจเมล็ดพันธุ์ ทำหน้าที่กระจายเมล็ดพันธุ์ และ 5 กลุ่มถ่ายทอดวิทยาการผลิตเมล็ดพันธุ์ดี ทำหน้าที่ส่งเสริมงานด้านข้าวอื่นๆ ในเขตจังหวัดที่ได้รับมอบหมายจากกรมการข้าว ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร จะเป็นศูนย์ที่มีผลงานดีเด่นระดับต้นๆ ในจำนวนของศูนย์ทั้งประเทศไทยได้รางวัลศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวดีเด่นในปี 2560 และปี 2562 จะมีกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวที่ได้เป็นรางวัลกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวดีเด่นระดับประเทศ ได้รับโล่พระราชทานในวันพืชมงคลถึง 5 กลุ่ม ซึ่งถือว่าเป็นศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวที่มีกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวได้รับรางวัลมากที่สุดในระดับศูนย์ทั่วประเทศ นางสาวสุจิตรา เตจ๊ะขอด นักวิชาการเกษตรชำนาญการ กล่าวว่า ในปีนี้เราผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวกข.6 ข้าวขาวดอกมะลิ105 ข้าวกข.15 ในการแจกจ่ายให้เกษตรกรนำไปปลูก จะมีกระบวนการในการควบคุม แบ่งหลักๆคือแปลงนาของเกษตรกร และในห้องปฏิบัติการ ในระดับแปลงจะมีเจ้าหน้าที่ภาคสนามโดยกลุ่มผลิตเมล็ดพันธุ์เป็นหัวหน้างานหลักในการออกไปส่งเสริมนะคะให้คำแนะนำเกษตรกรตลอดระยะปลูก ในการควบคุมคุณภาพถ้าเป็นพันธุ์อื่นปน สามารถกำจัดได้ คือข้าวที่เจริญเติบโตนอกแถวแนวที่เกษตรกรเพาะปลูก มีการรณรงค์ให้เกษตรกรตรวจตัดพันธุ์ปน ในทุกระยะของการเจริญเติบโตของข้าวแล้วเนี่ย เราก็จะมีการแต่งตั้งคณะกรรมการอย่างเป็นทางการ ในการที่ออกไปตรวจตัดสินแปลงของเกษตรกรว่ามีข้าวพันธุ์อื่นปนหรือไม่ ในส่วนของศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนคร จัดซื้อเมล็ดพันธุ์แบบข้าวแห้ง เกษตรกรจะบรรจุเมล็ดพันธุ์ข้าวในกระสอบป่าน น้ำหนักบรรจุอยู่ที่ 75 กิโลกรัม ต่อกระสอบ ขณะที่กลุ่มตรวจสอบคุณภาพเอง ออกไปสุ่มตัวอย่าง เพื่อเก็บตัวอย่างมา 1-2 กิโลกรัม จากนั้นก็มาทำการทดสอบในเรื่องของความชื้น ความบริสุทธิ์ ดูสิ่งเจือปน และก็ข้าวแดง และก็ข้าวพันธุ์อื่นปน หลังจากนั้นก็ทำการเพาะเพื่อดูความงอกของเมล็ดพันธุ์ค่ะ และถึงจะทำกระบวนการจัดซื้อเข้ามา นอกจากที่เราควบคุมคุณภาพของแปลงคุณภาพก่อนการจัดซื้อแล้วเนี่ย ก็จะมีการสุมตรวจตัวอย่างอีกครั้งหนึ่งเราเรียกว่าการตรวจก่อนปรับปรุงคุณภาพเมล็ดพันธุ์ในเรื่องของความชื้นเมล็ดพันธุ์ และความงอกด้วย ขณะที่นางวรรณมณี พงษ์ไพบูลย์ นักวิชาการเกษตรปฎิบัติการ หัวหน้ากลุ่มพัฒนาการตลาดธุรกิจเมล็ดพันธุ์ กล่าวว่า เมล็ดพันธุ์ที่เรามีจำหน่ายคือเมล็ดพันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105,กข 6 และกข 15 โดยมีการจัดเก็บเมล็ดพันธุ์ที่รับซื้อจากสมาชิกกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวของศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสกลนครเข้ามาเก็บไว้ที่โรงเก็บเมล็ดพันธุ์ มีอยู่ทั้งหมด 10 โรง โดยเกษตรกรสามารถมาซื้อได้ที่จุดบริการข้าวครบวงจรของศูนย์ ซึ่งเมล็ดพันธุ์ที่มีจำหน่าย มีทั้งชั้นพันธุ์ขยาย ราคากิโลกรัมละ 27 บาท และชั้นพันธุ์จำหน่าย ราคากิโลกรัมละ 26 บาท