การเก็บรักษา-จำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีของศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวพิษณุโลก

การเก็บรักษาและการจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าวเพื่อส่งเสริมเผยแพร่และกระจายเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดีไปสู่เกษตรกรของศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวพิษณุโลก มีการควบคุมดูแลตั้งแต่แปลงจนถึงขั้นตอนการเก็บเกี่ยว และทำความสะอาดโรงเก็บก่อนนำเมล็ดไปเก็บรักษา ตรวจสอบ และบำรุงรักษาโรงเก็บ เพื่อป้องกันการการสูญเสียเนื่องจากการทำลายของแมลงและสัตว์ศัตรูโรงเก็บ เพื่อให้เกษตรกรได้รับเมล็ดพันธุ์ข้าวที่ดี ไว้สำหรับเพาะปลูกในฤดูทำนา นายพิสิทธิ์ เข้มมี นักวิชาการเกษตรชำนาญการ ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวพิษณุโลก กล่าวว่า การดูแลรักษาโรงคัดบรรจุเมล็ดพันธุ์ ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวพิษณุโลก จะมีระบบ Checklist ในการตรวจตรวจ ซ่อมแซม บำรุงรักษาเครื่องจักรแต่ละส่วน รายละเอียดจะอยู่ใน checklist การตรวจรักษา มีระบบตรวจสอบประจำเดือน ประจำปีก่อนที่ฤดูกาลใหม่จะเริ่มต้น ทางโรงงานปรับปรุงสภาพก็ต้องทำความสะอาดเครื่องถังอบ เพื่อหลีกเลี่ยงการเกิดพันธุ์ปน ทำความสะอาดเรื่องของเครื่องถังอบ และเบอร์ตะแกรง เพื่อให้สอดคล้องกับเมล็ดพันธุ์แต่ละชนิดพันธุ์ ขนาดของตะแกรงในการทดสอบ ต้องทำความสะอาดก่อนที่ข้าวฤดูกาลใหม่จะเข้า นอกจากนั้นก็รวมถึงการบำรุงรักษาในส่วนอื่นๆที่ต้องซ่อมแซมเป็นประจำทุกปีอยู่แล้ว ทางศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวพิษณุโลกก็มีการเตรียมความพร้อมทุกระบบ การจัดซื้อเมล็ดพันธุ์คืนจากเกษตรกรแปลงขยายพันธุ์เป็นขั้นตอนหนึ่งในกระบวนการผลิตเมล็ดพันธุ์ทีดำเนินงานภายใต้การควบคุม กำกับดูแลของศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวพิษณุโลก เกษตรกรที่จัดทำแปลงขยายพันธุ์ร่วมกับศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าว จำเป็นต้องมีการปฏิบัติที่ถูกต้อง เพื่อให้เมล็ดพันธุ์ที่เก็บรักษาไว้ยังคงคุณภาพดีก่อนนำไปปรับปรุงสภาพเมล็ดพันธุ์ ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวพิษณุโลกก็ได้ส่งเสริมเสริมเกษตรกรกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวตั้งแต่การดูแลแปลงจนถึงขั้นการเก็บเกี่ยวเพื่อให้ได้เมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพมาตรฐานตามที่กรมการข้าวกำหนด ด้านนายณัชฐ์ธนภัสร์ ทรงทวีปัญญา นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรปฏิบัติการ ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวพิษณุโลก กล่าวว่า ในส่วนของการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ข้าว ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวพิษณุโลกนับได้ว่าเป็นปลายน้ำในกระบวนการผลิตเมล็ดพันธุ์ของศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวพิษณุโลก จะเป็นส่วนของการจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าว นอกเหนือจากการจำหน่ายแล้วก่อนที่จะจำหน่ายก็ต้องมีการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ข้าว เนื่องจากว่าเมล็ดเมล็ดพันธุ์ข้าว ไม่เหมือนกับพืชอื่นเพราะมีการพักตัว ก็ต้องมีการเก็บรักษา คลุกสารเคมีป้องกันโรคและกำจัดแมลงซึ่งในกระบวนการเก็บรักษาก็จะต้องมีการลงยาเพื่อป้องกันกำจัดแมลงด้วย เพื่อที่จะจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าวให้กับเกษตรกรได้ ซึ่งกระบวนการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ข้าวจะมีกลุ่มควบคุมคุณภาพ ในการที่จะตรวจสอบคุณภาพของเมล็ดพันธุ์ระหว่างการเก็บรักษา ในส่วนของความงอกของเมล็ดพันธุ์อยู่เป็นประจำทุกเดือน โดยที่ทางกลุ่มพัฒนาธุรกิจ ก็จะทำรายงานแจ้งทางด้านกลุ่มควบคุมคุณภาพ ว่ามีเมล็ดพันธุ์เก็บรักษาอยู่ ณ ปัจจุบันนี้เท่าไหร่ เพื่อให้กลุ่มควบคุมพันธุ์มาสุ่มเมล็ดพันธุ์ระหว่างการเก็บรักษา ในส่วนของความงอกและในส่วนของแมลงในโรงเก็บ เพื่อไม่ให้แมลงออกไปสู่เกษตรกรได้ และการจำหน่ายให้แก่เกษตรกร กรมการข้าว ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวพิษณุโลก ไม่มีนโยบายที่ว่าจะจำกัดปริมาณการจำหน่ายให้กับเกษตรกร เกษตรกรมีความต้องการเมล็ดพันธุ์เท่าไหร่ ก็จำหน่ายให้ตามความต้องการ แต่จะจำกัดการจำหน่ายให้กับตัวแทนจำหน่ายหรือว่าร้านค้า เนื่องจากว่าถ้าเกิดเมล็ดพันธุ์จำหน่ายให้กับร้านค้าหรือว่าร้านตัวแทนจำหน่ายของกรมการข้าวจำนวนมากเกินไป เกษตรกรที่ต้องการเมล็ดพันธุ์กับทางศูนย์ก็จะไม่ได้รับเมล็ดพันธุ์ แล้วก็ต้องไปซื้อเมล็ดพันธุ์ในราคาที่แพงจากร้านตัวแทนจำหน่ายและร้านค้าทั่วไป พื้นที่การจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าวให้กับเกษตรกรของศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวพิษณุโลก แบ่งออกเป็นพื้นที่จังหวัดพิษณุโลก และจังหวัดเพชรบูรณ์ ซึ่งเป็นพื้นที่ทางด้านการตลาดของศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวพิษณุโลก และนอกเหนือจากพื้นที่ทางการตลาดก็มีจังหวัดพิจิตร จังหวัดกำแพงเพชร จังหวัดสุโขทัย และจังหวัดอุตรดิตถ์