ศูนย์วิจัยข้าวอยุธยา บูรณาการช่วยแก้น้ำแล้งเกษตรกรนาแปลงใหญ่ทุ่งทะเลมหาราช
วันที่ 4 ต.ค.64 นายพิสิฐ พรหมนารท ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยข้าวพระนครศรีอยุธยา เปิดเผยว่า ศูนย์วิจัยข้าวพระนครศรีอยุธยา หน่วยงานในสังกัดกรมการข้าว กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีการดำเนินงานเพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตข้าว ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตในทุกขั้นตอน ไปจนถึงการเชื่อมโยงตลาด ทั้งภาครัฐและเอกชน เพื่อให้พี่น้องชาวนามีความยั่งยืนในอาชีพทำนาพื้นที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ตั้งอยู่ที่ราบลุ่มภาคกลางตอนล่าง พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่นา เกษตรกรประกอบอาชีพทำนา และมีการเข้าร่วมโครงการระบบส่งเสริมเกษตรแบบแปลงใหญ่ โดยมีศูนย์วิจัยข้าวพระนครศรีอยุธยา เป็นหน่วยงานหลักที่เข้ามาดูแลกลุ่มเกษตรกรในพื้นที่
และเมื่อปี 2560 จังหวัดพระนครศรีอยุธยามีการส่งเสริมให้เกษตรกรปลูกข้าวเหลื่อมเวลา เพื่อการบริหารจัดการน้ำอย่างเป็นระบบ ป้องกันปัญหาน้ำท่วมและฝนแล้ง แต่หลังจากนั้นไม่นานก็เกิดภาวะฝนทิ้งช่วง น้ำไม่เพียงพอต่อการเพาะปลูกข้าว ทำให้ชาวนาปรังปลูกข้าวล่าช้ากว่ากำหนด โดยเฉพาะในพื้นที่ทุ่งทะเลมหาราช ซึ่งเป็นพื้นที่ของเกษตรกรกลุ่มแปลงใหญ่บางนาน้ำเต้า ต.บางนา อ.มหาราช จ.พระนครศรีอยุธยา รวมพื้นที่ปลูกข้าวกว่า 12,000 ไร่
จากปัญหาดังกล่าว ชาวบ้านได้มองเห็นถึงวิธีการแก้ปัญหาดังกล่าว จึงได้นำเสนอวิธีการนั้น เพื่อให้ทางศูนย์วิจัยข้าวพระนครศรีอยุธยา ช่วยในการประสานหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง รวมถึงทางจังหวัดพระนครนครศรีอยุธยาให้เร่งดำเนินการเพื่อช่วยเหลือพี่น้องเกษตรกรผู้ปลูกข้าว
“งานภารกิจในพื้นที่อย่างหนึ่ง ของศูนย์วิจัยข้าวพระนครศรีอยุธยา ได้รับจากกรมการข้าว กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่ได้รับมอบหมายมาก็คืองานนาแปลงใหญ่ นาแปลงใหญ่อยู่ภายใต้แผนการผลิตข้าวและการตลาดข้าวครบวงจร ซึ่งพื้นที่นี้ เป็นพื้นที่เฉพาะอำเภอมหาราช ที่มีข้าวขึ้นน้ำ ข้าวน้ำลึกอยู่รวมกับข้าวนาปรัง ซึ่งเป็นนาชลประทาน เลยมีภารกิจที่จะต้องมาให้วิชาการ และมาดูบริบททั้งหมดเพื่อจะพัฒนาการผลิตข้าวให้ได้ประโยชน์สูงสุด จากการใช้ทรัพยากรน้ำ ทรัพยากรพื้นที่ เวลาที่มีอยู่อย่างจำกัด มีอยู่อย่างเพิ่มไม่ได้ ก็เลยเกิดเป็นงานนี้ขึ้นมา”ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยข้าวพระนครศรีอยุธยา
ด้านนายบุญประกอบ แซ่ลิ้ม ผู้จัดการกลุ่มแปลงใหญ่บางนาน้ำเต้า ต.น้ำเต้า อ.มหาราช จ.พระนครศรีอยุธยา กล่าวเพิ่มเติมว่า แปลงใหญ่ข้าวเรา มีพื้นที่ประมาณ3,000 พันไร่ เกษตรกรก็ประมาณหกสิบกว่าราย เราเจอปัญหาภัยแล้ง พี่น้องเกษตรกรไม่สามารถเพาะปลูกข้าวได้ เราก็มีการพูดคุยกับสมาชิกว่า จะหาแหล่งน้ำเพื่อช่วยเหลือเกษตรกร เมื่อเกิดภัยแล้ง เราก็เลยมาเล็งเห็นที่ทุ่งทะเลมหาราช ที่มีมวลน้ำเยอะ เราเลยปรึกษาหารือกับสมาชิกแปลงใหญ่ เพื่อนำเสนอต่อภาครัฐ เพื่อนำน้ำจากทุ่งมหาราชของเรามาช่วยเหลือพี่น้องเกษตรกรและสมาชิกแปลงใหญ่ที่ขาดแคลนน้ำ ศูนย์วิจัยข้าวเข้ามาช่วยแนะนำการบริหารจัดการน้ำโดยเชื่อมโยงกับชลประทาน เพื่อหาแนวทางผลักดันน้ำที่ทุ่งทะเลมหาราช มาสู่พี่น้องเกษตรกร
การแก้ปัญหาน้ำแล้งในพื้นที่ทุ่งทะเลมหาราช เป็นหลักในบริหารจัดการน้ำเพื่อการเกษตรให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ก่อเกิดเป็น “ทุ่งมหาราชโมเดล” ที่มีการทำงานร่วมกันแบบบูรณาการ โดยกำลังหลักคือกลุ่มเกษตรกรแปลงใหญ่ในพื้นที่ ร่วมกับผู้นำชุมชน รวมไปถึงหน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐภาคเอกชน และยังมีหน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เข้ามาช่วยดำเนินงานจนสามารถบรรลุผลได้อย่างดีเยี่ยม