พด.บุรีรัมย์ ปรับเปลี่ยนเกษตรกรผู้ใช้สารเคมี สู่เกษตรอินทรีย์ PGS วิถีพื้นบ้าน

การรับรองเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม หรือ PGS เป็นแนวทางสำคัญในสื่อสารกระบวนการให้ เกษตรกรรายย่อย หน่วยงาน องค์กร และผู้สนใจโดยทั่วไปนำไปใช้ขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ให้ขยายผล ทั้งการผลิตและการบริโภคให้มากขึ้น นายพรหม จาระณะ ประธานกลุ่มเกษตรอินทรีย์ PGS เป็นเกษตรกรผู้ปรับเปลี่ยนวิถีเกษตรมาเข้าสู่การทำเกษตรอินทรีย์ ที่เริ่มต้นจากการทดลองทำในพื้นที่ตนเองจนประสบความสำเร็จ จึงต่อยอดสู่ชุมชนและเป็นกลุ่มที่เข้มแข็ง สร้างรายได้อย่างยั่งยืน นายพรหม จาระณะ ประธานกลุ่มเกษตรอินทรีย์ PGS เล่าว่า ก่อนหน้านี้ตนเองและสมาชิกในกลุ่มทำเกษตรแบบใช้สารเคมีเป็นหลัก พอใช้มาอย่างต่อเนื่องสารเคมีก็ส่งกระทบทั้งด้านสุขภาพ และดินก็เสื่อมโทรม ขาดความอุดมสมบูรณ์ ทำการเกษตรก็ได้ผลผลิตน้อย หลังจากที่เห็นปัญหาต่างๆที่เกิดขึ้นจากการใช้สารเคมี ก็เลยมีแนวคิดว่าจะมาทดลองทำเกษตรแบบอินทรีย์ ก็เริ่มทดลองปรับเปลี่ยนจากตนเองก่อน ลองผิด ลองถูก จนเห็นผลดีก็ได้ไปต่อยอดให้แก่เกษตรกรในชุมชนได้ทำตาม ต่อมาทางกรมพัฒนาที่ดิน สถานีพัฒนาที่ดินบุรีรัมย์ ก็ได้เข้ามาดูแลแล้วก็มาส่งเสริมการผลิตอย่างถูกวิธีให้องค์ความรู้เรื่องการปรับปรุงดิน เช่น เอาตัวอย่างดินไปตรวจวิเคราะห์ แล้วใส่ปุ๋ยอินทรีย์ตามค่าวิเคราะห์ดิน เพื่อที่จะให้ดินมีความอุดมสมบูรณ์พร้อมสำหรับการทำเกษตร และสนับสนุนให้รวมกลุ่มเป็นเกษตรอินทรีย์ PGS หรือว่า การรับรองเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม ตอนนี้พอเราปรับเปลี่ยนมาทำเกษตรอินทรีย์ก็จะเห็นได้ชัดว่า สุขภาพค่อนข้างแข็งแรงขึ้น ผลผลิตก็เพิ่มขึ้น ดินดี ปลูกอะไรก็งาม รายได้อย่างน้อยไม่ต่ำกว่า 300 บาทต่อวัน และเรามีตลาดหลายแห่งในการส่งผักไปขาย มีทั้งตลาดชุมชน ตลาดคลองถม ตลาดต่างอำเภอ หรือแม้แต่ตลาดโรงเกลือ หรือในกรุงเทพเขาก็มารับผักจากกลุ่มเราไปขาย ก็ส่งผลให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นไปอีก บนพื้นที่สาธารณะประโยชน์ 6 ไร่ มีการบริหารจัดการแบ่งให้สมาชิกในกลุ่มจำนวน 28 ราย ปลูกพืชผักสวนครัวหลากหลายชนิด มีทั้ง ผักบุ้ง พริก ต้นหอม ต้นกระเพรา ข้าวโพด ซึ่งเกษตรกรจะได้พื้นที่ปลูกคนละประมาณ 5 แถว นอกจากนี้ยังมีการทำระบบน้ำหยดและต่อท่อน้ำประปาไว้ใช้ในแปลงผัก เพื่อความสะดวกและรวดเร็วในการรดน้ำผักได้อีกด้วย ด้านนางสาวชนกนาถ น้อยคำภา นักวิชาการเกษตรชำนาญการ สถานีพัฒนาที่ดินบุรีรัมย์ กล่าวว่า จากเดิมกลุ่มนี้เป็นกลุ่มเกษตรกรผู้ใช้สารอินทรีย์ลดการใช้สารเคมีทางการเกษตร ที่จัดตั้งโดยกรมพัฒนาที่ดิน แล้วก็กลุ่มนี้มีความพร้อมที่จะเข้าร่วมโครงการเกษตรอินทรีย์ PGS กรมพัฒนาที่ดินจึงได้เข้ามาส่งเสริมและก็สนับสนุนขับเคลื่อนให้เกษตรกรกลุ่มนี้ทำการเกษตรอินทรีย์ตามมาตรฐาน PGS สำหรับการทำเกษตรอินทรีย์ PGS ก็คือเกษตรกรเกษตรกรภายในกลุ่มจะมีการตรวจแปลงกันเอง และก็จะมีผู้นำชุมชนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ตั้งแต่เริ่มวางแผน เป็นเจ้าของโครงการร่วมกัน สร้างเครือข่ายการมีส่วนร่วม ตัดสินใจร่วมกันในการดำเนินกิจกรรม กำหนดกฎระเบียบต่างๆ เช่น กำหนดมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ของกลุ่ม กำหนดบทลงโทษ กำหนดกระบวนการตรวจเยี่ยมเพื่อน กำหนดการประชุม โดยผู้ผลิตต้องเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม กระบวนการ เรียนรู้ร่วมกัน การฝึกอบรม การมีส่วนร่วมรับผิดชอบ เป็นต้น ทั้งนี้ สถานีพัฒนาที่ดินบุรีรัมย์ก็ได้เข้ามาถ่ายทอดองค์ความรู้ให้แก่เกษตรกร แล้วก็สนับสนุนปัจจัยการผลิตให้แก่เกษตรกร เช่น โดโลไมท์ ซึ่งเป็นวัสดุปรับปรุงดินกรดแล้วก็สนับสนุน สารเร่งซุปเปอร์ พด.1 พด.2 พด.7 ถังหมัก กากน้ำตาล วัสดุหมักเพื่อใช้ในการผลิตน้ำหมักและผลิตปุ๋ยหมัก ทั้งหมดที่ทางสถานีพัฒนาที่ดินบุรีรัมย์เข้ามาส่งเสริมก็จะส่งผลให้เกษตรกรสามารถต้นทุนการผลิตได้ และดินแต่ก่อนก็จะเป็นดินที่เขาขุดขึ้นมาเพื่อที่จะถมที่ก็จะมีความแน่นทึบ หลักจากทางสถานีพัฒนาที่ดินบุรีรัมย์ได้เข้ามาส่งเสริมคุณภาพของดินก็ดีขึ้น ดินมีความโปร่ง ความร่วนซุยขึ้น แล้วก็โครงสร้างของดินก็จะดีขึ้นอีกด้วย เกษตรอินทรีย์ไม่เพียงแต่เป็นวิถีการผลิตโดยไม่ใช้สารเคมี แต่ยังส่งผลให้มีสุขภาพที่ดี คุณภาพชีวิตที่ดี และการฟื้นฟูระบบนิเวศ สู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน สร้างความเข้มแข็งให้เกษตรกรและสถาบันเกษตรกร มีการบริหารจัดการ ทรัพยากรการเกษตรและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน