พ่อเมืองสามหมอกสั่งปศุสัตว์เข้มควบคุมการระบาดโรคในโคกระบือ

จังหวัดแม่ฮ่องสอนยืนยันยังไม่พบการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อจากการนำเข้าโค กระบือ จากประเทศเพื่อนบ้าน พร้อมสั่งกำชับเจ้าหน้าที่ดำเนินมาตรการเฝ้าระวังอย่างเข้มงวด ขณะที่ปศุสัตว์อำเภอขุนยวม รายงานพบการระบาดติดเชื้อจำนวน 

เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม 2565 นายเชษฐา โมสิกรัตน์ ผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน เปิดเผยว่า กรณีมีการเผยแพร่ของสื่อมวลชนว่า มีการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อปากและเท้าเปื่อย ใน โค กระบือ ที่มีการนำเข้าจากประเทศเพื่อนบ้านผ่านทางช่องทางบ้านห้วยต้นนุ่ม อำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน ทำให้โค กระบือของชาวบ้านในตำบลแม่ก็ และ ตำบลแม่เงา อำเภอขุนยวม มีการติดเชื้อจากโรคระบาดในสัตว์

โดยเบื้องต้นทางจังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้สั่งการให้นายอนิรุธ เนื่องเน็ก  ปศุสัตว์จังหวัดแม่ฮ่องสอน เจ้าหน้าที่ด่านกักสัตว์จังหวัดแม่ฮ่องสอน และปศุสัตว์อำเภอขุนยวม ได้ลงพื้นที่ตรวจสอบกรณีดังกล่าว โดยเบื้องต้นยังไม่พบว่ามีการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อจากโค กระบือ จำนวน 177 ตัว ที่นำเข้าจากประเทศเพื่อนบ้าน โดยเบื้องต้นพบว่า โค กระบือ ที่นำเข้าจากประเทศเพือนบ้าน เจ้าหน้าที่ได้มีการตรวจสอบสุขภาพของสัตว์ภายนอกไม่พบสิ่งผิดปกติในปากและเท้าใน โค กระบือ ที่นำเข้าจึงได้มีการเคลื่อนย้ายสัตว์ออกนอกพื้นที่ นอกจากนั้นจากการลงพื้นที่ตรวจสอบของเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์พบว่ามีโค กระบือของชาวบ้านในพื้นที่กว่า 2,000 ตัว พบว่ามีการฉีดวัคซีนป้องกันโรคปากและเท้าเปื่อย นอกจากนั้นมีเพียง  กระบือ ของชาวบ้าน 27 ตัวที่ปล่อยเลี้ยงอยู่บริเวณห้วยปลามุง ใกล้กับบ้านห้วยต้นนุ่ม ต.แม่เงา และบ้านร่วมเย็น ต.แม่กิ๊ ไม่ได้รับการฉีดวัดซีนและเลี้ยงอยู่ บริเวณใกล้เคียง ห่างจากจุดนำเข้าโค กระบือและคอกกัก จากประเทศเพื่อนบ้าน 8 กิโลเมตร พบว่ามีแผลที่ช่องปาก จำนวน 3 ตัว ทั้งนี้ได้มีการฉีดวัดซีนรักษาจนหายเป็นปกติและไม่พบการแพร่ระบาด

ทั้งนี้ทางจังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้สั่งการและกำชับให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้มีการเพิ่มมาตรการเข้มงวด การนำเข้าและเคลื่อนย้ายสิ่งมีชีวิตประเทศเพื่อนบ้าน โดยให้มีการตรวจสอบให้เป็นไปตามระเบียบปฏิบัติทางราชการต่อไป นอกจากนั้นยังได้ให้มีการจัดชุดเจ้าหน้าที่ออกทำการประชาสัมพันธ์ เพื่อสร้างการรับรู้ให้กับชาวบ้านในสองตำบล ที่เลี้ยงโคและกระบือแล้ว

นายอนิรุธ เนื่องเม็ก ปศุสัตว์จังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้ชี้แจงกรณีการนำเข้าโคจากเมียนมาร์ด้านช่องทางบ้านห้วยต้นนุ่น อ.ขุนยวม จ.แม่ฮ่องสอน หลังกำนันตำบลแม่เงาได้ร้องเรียนต่อสื่อมวลชนว่า 

๑. กรณีร้องเรียนมีการลักลอบนำเข้าโค - กระบือ ที่ช่องทางห้วยต้นนุ่น ต.แม่เงา อ.ขุนยวม จ.แม่ฮ่องสอน ด่านกักกันสัตว์แม่ฮ่องสอนชี้แจงดังนี้ เมื่อวันที่ ๑๔ มิถุนายน ๒๕๖๕ ด่านกักกันสัตว์แม่ฮ่องสอนได้รับแบบคำขออนุญาตนำสัตว์เข้าราชอาณาจักร (แบบ ร.๑/๑) ของนายสุพิจ บัววัง ที่อยู่เลขที่๗๘๐/๒ หมู่ ๑ ต.ขุนยวม อ.ขุนยวม จ.แม่ฮ่องสอน โดยขออนุญาตนำเข้า โค จำนวน ๔00 ตัว และกระบือ ๑๐๐ ตัว ช่องทางบ้านห้วยต้นนุ่น หมู่ ๘ ต.แม่เงา อ.ขุนยวม จ.แม่ฮ่องสอน ด่านฯ ได้ผ่านการพิจารณาเอกสารและสถานที่กักเรียบร้อยแล้วจึงได้นำเสนอผู้อำนวยการกองสารวัตรและกักกัน พิจารณาอนุมัติและเมื่อได้รับการอนุมัติเรียบร้อยแล้ว ด่านฯ ได้ออกใบแจ้งอนุมัตินำสัตว์เข้าฯ (ร.๖) เมื่อวันที่ ๑๔ มิถุนายน๒๕๖๕ และมีการนำเข้าๆ ตั้งแต่วันที่ ๑๗ มิถุนายน จนถึงวันที่ ๓0 มิถุนายน ๒๕๖๕ โตยมีเจ้าหน้าที่ด่านศุลกากรแม่ฮ่องสอน และเจ้าหน้าที่หน่วยทหารพรานที่ปฏิบัติงานช่องทางนำเข้าฯ ร่วมตรวจรับสัตว์นำเข้าฯตามใบอนุญาตนำสัตว์เข้าฯ (แบบ ร.๗) โค จำนวน ๑๗๗ ตัว ซึ่งจากการตรวจสอบสุขภาพสัตว์ภายนอกบริเวณที่ปากและกีบเท้า เจ้าหน้าที่ด่านฯ ไม่พบว่ามีอาการของโรคระบาดสัตว์แต่อย่างใด ซึ่งการขออนุญาต นำเข้าๆ ครั้งนี้ เป็นครั้งเดียว ของเดือนมิถุนายน ๒๕'๖๕ หลังจากนั้นด่านกักกันสัตว์แม่ฮ่องสอนไม่ได้รับคำร้องและออกใบอนุญาตให้มีการนำสัตว์เข้าช่องทางบ้านห้วยต้นนุ่น แต่อย่างใด

ประเด็นกรณีการออกใบอนุญาตเคลื่อนย้ายสัตว์ฯ ด่านกักกันสัตว์แม่ฮ่องสอนขอเรียนชี้แจงดังนี้ สืบเนื่องจากเมื่อวันที่ ๑๔ กรกฎาคม ๒๕๖๕ นายรณพร กรุณาอภินันท์พร อยู่บ้านเลขที่ ๔๘ หมู่ ๑ ต.ปางหมู อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน ได้มายื่นคำร้องขออนุญาตเคลื่อนย้ายโค จำนวน ๒๐ ตัว จากรณพรฟาร์มต.ปางหมู อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน ไปยัง ต.วังผาง อ.เวียงหนองล่อง จ.ลำพูน ทางด่านกักกันสัตว์แม่ฮ่องสอนโดยนายทองรัตน์ สิงห์แก้ว สัตวแพทย์ชำนาญงาน ด่านกักกันสัตว์แม่ฮ่องสอน ได้รับมอบหมายจากนายพัฒศิริ ดำรงประเสริฐ หัวหน้าด่านกักกันสัตร์แม่ฮ่องสอน จึงได้ตรวจสุขภาพสัตว์และออกใบอนุญาตเคลื่อนย้ายให้ โดยมีนายวันเฉลิม บัววัง เป็นผู้ขับขี่รถยนต์บรรทุก หมายเลขทะเบียน ๗๐ - ๔๒๒๙เชียงใหม่ เป็นผู้รับจ้างเคลื่อนย้ายสัตว์ดังกล่าว ซึ่งหลังจากที่มีการร้องเรียน ด่านกักกันสัตว์แม่ฮ่องสอนได้เรียกนายวันเฉลิม บัววัง มาสอบปากคำข้อเท็จจริง สรุปได้ดังนี้ หลังจากที่ได้เคลื่อนย้ายสัตว์ดังกล่าวไปยังต.วังผาง อ.เวียงหนองล่อง จ.ลำพูน เรียบร้อยแล้ว นายวันเฉม บัววัง ได้นำใบอนุญาตเคลื่อนย้ายสัตว์ที่ด่านกักกันสัตว์แม่ฮ่องสอนออกให้นายรณพร กรุณาอภินันท์พร วนนำกลับมาใช้เพื่อนำโค ของนายสุพิจ บัววัง ซึ่งเป็นบิดาของนายวันเฉลิม บัววัง ไปยัง ต.วังผาง อ.เวียงหนองล่อง จ.ลำพูน อีกครั้งซึ่งกระทำโดยพละการ โดยเห็นว่าใบมีอายุถึงวันที่ ๑๖ กรกฎาคม ๒๕๖๕

กรณีสงสัยเกิดโรคปากและเท้าเปี่อยระบาตในโคและกระบือในพื้นที่ ตำบลแม่เงาและตำบล แม่กิ๊ อำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน จากการลงพื้นที่ของปศุสัตว์อำเภอขุนยวม ในเขตตำบลแม่เงาและตำบลแม่ก็ มีจำนวนเกษตรกรผู้เลี้ยงโต ๓๔๒ ราย มีจำนวนโค ๑๐๙๐ ตัว ได้รับการฉีดวัคซีนป้องกันโรคปากและเท้าเปื่อยจำนวน ๙๙๘ ตัว และมีจำนวนเกษตรผู้เลี้ยงกระบือ ๑๖๔ ราย มีจำนวนกระบือ ๘๘๐ ตัว ได้รับการฉีตวัคขืนป้องกันโรคปากและเท้าเปื่อยจำนวน ๗๙๗ ตัว โดยกระบือกลุ่มที่เป็นข่าวฝูงดังกล่าวมี จำนวนทั้งหมด ๒๗ ตัว เป็นกระบือปล่อยป่าบริเวณห้วยปลามุงเขตติดต่อระหว่าง บ้านห้วยต้นนุ่น ม.๔ ต.แม่เงา และบ้านร่มเย็น ม.๒ ต.แม่ก๊ ซึ่งบริเวณที่พบสัตว์ปวยห่างจากช่องทางการนำเข้าและคอกกักสัตว์ที่ได้รับอนุญาตเป็นระยะทาง ๘ กิโลเมตร และเป็นกระบือที่ไม่ได้รับการฉีดวัคซีนป้องกันโรคปากและเท้าเปื่อย เนื่องจากเจ้าของสัตว์ไม่ประสงค์ฉีดเพราะเจ้าของสัตว์ไม่สามารถจับบังคับได้ โดยพบกระบือมีแผลบริเวณช่องปากจำนวน ๓ ตัวทำการรักษาหายจนเป็นปกติแล้ว และไม่มีการเกิดโรคในฝูงใกล้เคียงอื่น ได้มีการเฝ้าระวังในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง ซึ่งโคและกระบือในพื้นที่โดยรอบที่ได้รับการฉีดวัคซึนป้องกันโรคปากและเท้าเปื่อยไม่พบอาการดังกล่าว

การดำเนินการ เมื่อวันที่ ๑๗ กรกฎาคม ๒๕'๖๕ ด่านกักกันสัตว์แม่ฮ่องสอนไต้เข้าพบและทำความเข้าใจถึงประเด็นที่เกี่ยวข้องให้ผู้ร้องเรียนรับทราบเป็นที่เรียบร้อยแล้ว โดยทางด่านกักกันสัตว์แม่ฮ่องสอนจัดชุดออกลาดตระเวน ตรวจสอบการลักลอบนำสัตว์ ซากสัตว์เข้าราชอาณาจักรไทย ณ ช่องทางบ้านห้วยตันนุ่น ม.๔ ต.แม่เงา อ.ขุนยวม จ.แม่ฮ่องสอน, ด่านกักกันสัตว์แม่ฮ่องสอนได้เรียกนายวันเฉลิม บัววัง มาบันทึกคำให้การต่อเจ้าหน้าที่ สารวัตรกรมปศุสัตว์

สิ่งที่จะดำเนินการต่อไป ด่านกักกันสัตว์แม่ฮ่องสอน เพิ่มความเข้มงดตามมาตรการการเคลื่อนย้ายสัตว์ทั้งในพื้นที่และการนำเข้า รวมทั้งสื่อสารกับหน่วยงานปกครองในพื้นที่เกี่ยวกับมาตรการการเคลื่อนย้ายสัตว์ รวมทั้งประชาสัมพันธ์เพื่อทำความเข้าใจกับเกษตรกร ปู้ประกอบการ และผู้เกี่ยวข้องและจัดเจ้าหน้าที่ด่านกักกันสัตว์แม่ฮ่องสอน ร่วมกับเจ้าหน้าที่ทหารพราน ออกปฏิบัติงานลาดตระเวน แนวชายแดนไทย - เมียนมาร์ ณ ช่องทางบ้านห้วยตันนุ่น ม.๕ ต.แม่เงา อ.ขุนยวม จ.แม่ฮ่องสอน

อย่างไรก็ตาม จากการรายงานของนายมงคล เจริญเมืองปศุสัตว์อำเภอขุนยวม ได้รายงานการระบาดของโรคปากเปื่อยเท้าเปื่อยในสัตว์ให้กับนายอำเภอขุนยวม ว่าตามที่ได้รับแจ้งจากผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน บ้านห้วยส้าน (หย่อมบ้านร่มเย็น) หมู่ที่ 2 ตำบลแม่กิ๊ ว่ามี โค-กระบือ ป่วย เมื่อวันที่ 12 ก.ค. 65 เจ้าหน้าที่ปศุสัตว์อำเภอขุนยวม ได้ลงพื้นที่ ปรากฎว่า พบสัตว์เลี้ยง ป่วยเป็นโรคปากเท้าเปื่อย (FMD) ทางเจ้าหน้าที่จึงได้ให้คำแนะนำในการรักษา และมอบเวชภัณฑ์ ยารักษาโรค ให้กับเกษตรกร เจ้าของสัตว์เลี้ยงที่ป่วย และแนะนำให้แยกสัตว์ที่ป่วยออกจากฝูง และเฝ้าสังเกตุอาการ โดยมี รายชื่อเกษตรกรที่เลี้ยง โค-กระบือ ให้เฝ้าระวังมีดังนี้
1. สมวิชัย รักเกษตร จำนวน 10 ตัว ป่วย 6 ตัว
2. มะลิ มุบู จำนวน 24 ตัว ป่วย 13 ตัว
3. ธวัชชัย บุญมีเกษม จำนวน 10 ตัว ป่วย 3 ตัว
4. ภักดี ชมยินดี จำนวน 17 ตัว ป่วย 5 ตัว
5. ชูพอ อรัญชนแดน จำนวน 13 ตัว ยังไม่มีอาการ
6. ละมูล กระจายกุศล จำนวน 6 ตัว ป่วย 3 ตัว
7. ดวงฤดี บุญชูเกษม จำนวน 20 ตัว ไม่มีอาการ
8. เพ็ญศิกา ถิ่นเผ่าชน จำนวน 30 ตัว ยังไม่มีอาการ
9. วีระพล ตาวอ จำนวน 15 ตัว ยังไม่มีอาการ
หมายเหตุ สัตว์ที่เลี้ยง อยู่ในพื้นที่ห้วยปลามุง

ซึ่งในรายงานดังกล่าว พบว่า มีโคและกระบือของราษฎรไทย ที่บ้านห้วยปลามุง มีสัตว์ป่วย จำนวน 30 ตัว และพบว่า การระบาดยังคงมีเพิ่มขึ้นอีกในพื้นที่บ้านห้วยต้นนุ่น ซึ่งทางเกษตรกรในพื้นที่กำลังรวบรวมข้อมูลเพื่อขอให้ทางปศุสัตว์อำเภอขุนยวม ลงพื้นที่เพื่อรักษาโรคสัตว์ให้กับเกษตรกรที่กำลังประสบความเดือดร้อนจากโรคระบาดดังกล่าว