ชป.แม่ฮ่องสอน เร่งแก้ปัญหาอ่างเก็บน้ำห้วยโป่งแล้ว

ชลประทานแม่ฮ่องสอน จะเริ่มดำเนินการอัดน้ำเข้าท่อส่งน้ำ เพื่อล้างตะกอนในต้นเดือนเมษายนที่จะถึงนี้ โดยจะดำเนินการให้ท่อสามารถส่งน้ำได้อีกครั้ง ภายในวันที่ 12 เมษายน 2565 ระยะต่อไป โครงการได้ประสานงานกับส่วนบริหารเครื่องจักรกลที่ 1 จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อขอให้ตั้งแผนงานเข้าดำเนินการในปี 2565 นี้ หากสามารถดำเนินการได้ตามข้อสั่งการของอธิบดีกรมชลประทาน ซึ่งแต่เดิมมีแผนงานที่จะดำเนินการอยู่แล้วในปี 2566 วันที่ 1 เมษายน 2565 นายกตัญญู ใจชื้น ผู้อำนวยการโครงการชลประทานแม่ฮ่องสอน ได้ชี้แจงผ่านเอกสารว่า การบริหารจัดการน้ำของอ่างเก็บน้ำห้วยโป่ง มีการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำอ่างเก็บห้วยโป่งโดยมีข้อตกลงและเงื่อนไขในการบริหารจัดการน้ำตามที่กลุ่มกำหนด โดยโครงการชลประทานแม่ฮ่องสอนจะเป็นผู้ร่วมประชุมและให้ข้อมูลรวมถึงคำแนะนำในการบริหารจัดการน้ำ ตั้งแต่ปี 2533 เป็นตันมาจนถึงปัจจุบันเป็นเวลามากกว่า 32 ปี ซึ่งในตอนแรกของการใช้น้ำปริมาณน้ำที่ไหลเข้าอ่างเก็บน้ำห้วยโป่งมีปริมาณมากและมีสภาพน้ำไหลอยู่ตลอดเวลา ซึ่งปริมาณน้ำที่มีมากทำให้น้ำล้น ทางระบายน้ำล้นโดยตลอด จนโครงการต้องเข้าไปดำเนินการซ่อมแซมทางระบายน้ำลันหลายครั้ง ตั้งแต่ปี 2564 เป็นต้นมาได้มีการตัดถนนในในบริเวณพื้นที่รับน้ำของตัวอ่างเก็บน้ำด้านบนและมีการตัดภูเขารวมทั้งดันดินเพื่อเปิดเส้นทาง ทำให้มีปริมาณดินตะกอนไหลลงสู่อ่างเก็บน้ำเป็นจำนวนมาก ในช่วงฤดูฝนที่มีฝนตกและได้ชะล้างดินที่มีการไถเปิดไว้ไหลลงสู่อ่าง ประกอบกับในพื้นที่ด้านบนของอ่างเก็บน้ำเองที่เป็นพื้นที่รับน้ำมีการบุกเบิกพื้นที่ของราษฎรในการเพาะปลูกเป็นจำนวนมากจึงเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดตะกอนดินทรายไหลลงสู่อ่างเก็บน้ำแห่งนี้เป็นจำนวนมาก ปี 2548 ได้เริ่มมีการอุดตันของท่อส่งน้ำของอ่างเก็บน้ำเป็นครั้งแรกเนื่องจากตะกอน ซึ่งโครงการชลประทานแม่ฮ่องสอน ได้เข้าไปดำเนินการโดยการสูบน้ำจากด้านท้ายฉีดล้างดินตะกอนที่อยู่ในท่อและฉีดจนดินที่อยู่ในอ่าง บริเวณหน้าท่อออก ทำให้น้ำสามารถส่งต่อได้และได้สอนวิธีในการบริหารจัดการท่อส่งน้ำ เพื่อไม่ให้ท่อส่งน้ำตันอีก โดยการให้มีการเปิดน้ำเลี้ยงท่อตลอดเวลา ไม่ให้มีการปิดท่อส่งน้ำโดยสนิทไม่เช่นนั้นตะกอนจะกลับมาตกอีกได้ ปี 2550 โครงการชลประทานแม่ฮ่องสอน ได้จ้างเหมาบริษัทเข้ามาทำการขุดลอกหน้าอ่างเก็บน้ำโดยเรือขุด ปี 2555โครงการได้เข้าไปทำการอัดน้ำเข้าท่อส่งน้ำเพื่อให้ตะกอนออกมาอีกครั้งเนื่องจากน้ำไม่ไหล ปี 2557-2562 ได้มีการทำการอัดน้ำเข้าท่อส่งน้ำเพื่อเอาตะกอนออกอีกจำนวน หลายครั้งร่วมกับชาวบ้านบ้านห้วยโป่ง ซึ่งมีการใช้น้ำได้อย่างต่อเนื่องไม่มีปัญหาในการส่งน้ำหน้าอ่างเก็บน้ำโดยเรือขุดเนื่องจากน้ำไม่ไหล ปี 2555 โครงการได้เข้าไปทำการอัดน้ำเข้าท่อส่งน้ำเพื่อให้ตะกอนออกมาอีกครั้ง ปี 2557-2562ได้มีการทำการอัดน้ำเข้าท่อส่งน้ำเพื่อเอาตะกอนออกอีกจำนวนหลายครั้งร่วมกับชาวบ้านบ้านห้วยโป่ง ซึ่งมีการใช้น้ำได้อย่างต่อเนื่องไม่มีปัญหาในการส่งน้ำ ปี 2563 เมื่อวันที่21 กรกฎาคม 2563 ได้มีการเข้าไปร่วมกันอัดน้ำเข้าท่อเพื่อระบายตะกอนอีกครั้ง ปี 2564 กรมชลประทานได้มีโครงการช่อมแชมโครงการชลประทานอันเนื่องมาจากพระราชดำริตามข้อเสนอของเกษตรกรในเขตจังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยมีงานขุดลอกตะกอนคลองดินส่งน้ำอ่างเก็บน้ำห้วยโป่ง งบประมาณ 56,000 บาท ให้กับกลุ่มผู้ใช้น้ำอ่างเก็บน้ำห้วยโป่ง ซึ่งกลุ่มได้แจ้งกับทางโครงการว่าในการดำเนินการอัดน้ำเข้าท่อ ถ้าหากเกิดการอุดตันขึ้นอีก ทางกลุ่มจะดำเนินการเอง เพราะทางกลุ่มได้ร่วมมือกับทางโครงการชลประทานแม่ฮ่องสอนในการอัดน้ำเข้าท่อมาแล้วหลายครั้ง และมีความสามารถที่จะดำเนินการได้เองจากเหตุผลดังกล่าวข้างต้น โครงการชลประทานแม่ฮ่องสอน ได้มีกิจกรรมและมีความร่วมมือกับกลุ่มผู้ใช้น้ำของอ่างเก็บน้ำน้ำห้วยโป้งมาโดยตลอดและไม่เคยประสบปัญหาในการใช้น้ำแต่อย่างใด และที่อ้างว่าไม่ได้ใช้น้ำมากว่า 3 ปี แล้ว ก็เป็นการกล่าวอ้างที่เกินความจริง ซึ่งโครงการชลประทานแม่ฮ่องสอน ได้เข้าไปประสานงานกับกลุ่มอยู่เสมอ และไม่ได้รับแจ้งจากกลุ่มในเรื่องท่อน้ำใช้ไม่ได้แต่อย่างใด คาดว่าคงจะใช้ไม่ได้เมื่อไม่นานมานี้และก็นำมาร้องตามข่าวที่ปรากฎ อีกทั้งที่กล่าวอ้างว่าติดพื้นที่ป่าก็เป็นการสอบถามของโครงการชลประทานแม่ฮ่องสอนเองว่า จะเสนอโครงการขุดลอกอ่างเก็บน้ำเข้ามาให้ เนื่องจากเห็นเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นและการขุดลอกจะต้องมีดินที่ต้องขุดออกมา และจะมีที่ทิ้งดินให้กับโครงการหรือไม่ในบริเวณของบ้านห้วยโป่ง ซึ่งราษฎรได้กล่าวว่าที่มีเยอะ แต่โครงการชลประทานแม่ฮ่องสอน ได้แจ้งว่าอยากให้เป็นที่สาธารณะของหมู่บ้าน เพราะถ้าไปทิ้งในพื้นที่ป่าจะมีปัญหาได้ ซึ่งการจะนำดินไปทิ้งในเขตป่า โครงการฯ จะต้องทำการขออนุญาตกับกรมป่าไม้เสียก่อน จึงจะดำเนินการได้ อนึ่ง โครงการชลประทานแม่ฮ่องสอน ยังได้ประชุมเมื่อวันที่ 11 ธันวาคม 2564 ซึ่งในที่ประชุมวันนั้นผู้นำกลุ่มผู้ใช้น้ำได้มีเรื่องขอให้โครงการชลประทานแม่ฮ่องสอน ปรับปรุงระบบส่งน้ำอ่างเก็บน้ำห้วยโป่งเพิ่มเติมจากของเดิม โดยโครงการฯ ได้บรรจุไว้ในแผนงานปี 2566 โดยเป็นคลอง คสล.ขนาดกันกว้าง 1.60 เมตร สูง 0.60 เมตร มีความยาวทั้งสิ้น 200 เมตร วงเงินประมาณ 1.00 ล้านบาทแล้ว ซึ่งไม่มีประเด็นในเรื่องอ่างเก็บน้ำไม่สามารถใช้การได้แต่อย่างใด แนวทางการแก้ไขเร่งด่วน โครงการได้ส่งเจ้าหน้าที่ออกไปสำรวจและคุยกับกลุ่มผู้ใช้น้ำ โดยในเบื้องต้นจะเริ่มดำเนินการอัดน้ำเข้าท่อส่งน้ำ เพื่อล้างตะกอนในต้นเดือนเมษายนที่จะถึงนี้ โดยจะดำเนินการให้ท่อสามารถส่งน้ำได้อีกครั้ง ภายในวันที่ 12 เมษายน 2565ระยะต่อไป โครงการได้ประสานงานกับส่วนบริหารเครื่องจักรกลที่ 1 จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อขอให้ตั้งแผนงานเข้าดำเนินการในปี 2565 นี้ หากสามารถดำเนินการได้ตามข้อสั่งการของอธิบดีกรมชลประทาน ซึ่งแต่เดิมมีแผนงานที่จะดำเนินการอยู่แล้วในปี 2566 การชี้แจงของชลประทานแม่ฮ่องสอน ได้เกิดขึ้นหลังจากที่ กลุ่มผู้ใช้น้ำบ้านห้วยโป่ง ต.ห้วยโป่ง อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน ร้องเรียนไปยัง พลเอก สุรพล ตาปนานนท์ ประธานมูลนิธิอาสาร่วมพัฒนาแม่ฮ่องสอน ว่าได้รับความเดือดร้อนประสบปัญหาภัยแล้ง ไม่มีน้ำจะทำการเกษตร เนื่องจากอ่างเก็บน้ำห้วยโป่งของชลประทานที่มาขุดให้ ระบบส่งน้ำไม่สามารถจ่ายน้ำได้ เนื่องจากท่อส่งน้ำที่ก้นอ่าง มีตะกอนและโคลนตมมาถมปากท่อ ทำให้เกษตรไม่สามารถนำน้ำมาทำการเกษตรได้ นายอำไพ ศิริวรินทร์ ประธานกลุ่มผู้ใช้น้ำห้วยโป่ง เปิดเผยว่า อ่างเก็บน้ำดังกล่าว รับน้ำจากลำห้วยโป่งเข้าสู่อ่าง เพื่อจ่ายน้ำไปยังพื้นที่เกษตรกรบ้านห้วยโป่ง 350 ไร่ และส่งน้ำต่อไปยังเกษตรกรอีก 3 หมู่บ้าน ได้แก่ บ้านป่าลาน,บ้านทุ่งมะกอก และบ้านไม้ฮุง ต.ห้วยโป่ง เพื่อให้เกษตรกรทำการเกษตร ปัจจุบันอ่างตื้นเขินมาก หน้าแล้งน้ำไม่เพียงพอ ประกอบกับปากท่อที่จ่ายน้ำไปยังเกษตรกรอุดดันไม่สามารถปล่อยน้ำออกจากอ่างได้ แม้จะปล่อยน้ำออกได้ น้ำก็ไม่เพียงพออยู่ดี อยากให้หน่วยงานที่รับผิดชอบช่วยมาขุดลอกอ่างให้ใหม่