ขุดพบโครงกระดูกมนุษย์ ไห กำไลสำริด อายุราวก่อนยุคพุทธกาล ประมาณ 1,500 ปี

วันที่ 8 ก.ย.65 นายวรรณพงษ์ ปาละกะวงษ์ ณ อยุธยา นักโบราณคดีปฏิบัติการ พร้อมด้วยนางสาวปติมากร พึ่งพวก ผู้ช่วยนักโบราณคดี สำนักศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา นายชูชาติ ราชจันทร์ วัฒนธรรมจังหวัดมหาสารคาม นายณัฐวุฒิ มนไธสง นายก อบต.เขวาไร่ ร่วมตรวจสอบ ไหโบราณ และวัตถุโบราณ กำไลสำริด หินดุดินเผา ในการขุดพบในพื้นตำบลเขวาไร่ อำเภอนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม เพื่อตรวจสอบ พบชิ้นส่วนภาชนะดินเผาเนื้อดินธรรมดา จำนวน 214 ชิ้น พบทั้งส่วนปากและลำตัว ส่วนใหญ่เป็นภาชนะดินเผาผิวเรียบ ไม่มีการตกแต่งลวดลาย บางชิ้นพบว่ามีการรมดำ ตกแต่งลายกดประทับเชือกทาบ และทาน้ำดินสีแดงร่วมด้วย

โดยสันนิษฐานว่ามีอายุอยู่ในยุคก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย หรือประมาณ 2,500-1,500 ปีมาแล้ว ชิ้นส่วนเบ้าหลอมโลหะดินเผา มีลักษณะคล้ายกับถ้วยก้นกลม สันนิษฐานว่าเป็นเบ้าดินเผาที่ใช้ในการหลอมโลหะ ในการขุดพบของเจ้าหน้าที่ อบต.เขวาไร่ ในพื้นที่ไร่นาของตัวเอง ซึ่งได้เก็บรักษาไว้ที่บ้านตัวเอง และได้นำมาให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบ และเก็บรักษาไว้ที่ อบต.เขวาไร่ ต่อไป

ส่วนที่พักสงฆ์เกาะโนนข่า ตั้งอยู่ภายในเขตอ่างเก็บน้ำห้วยค้อ พบโครงกระดูกมนุษย์ ความลึกจากพื้นดินเดิมประมาณ 3 เมตร ลักษณะนอนหงายเหยียดยาว วางตัวในแนวเหนือ-ใต้ หันศีรษะไปทางด้านทิศเหนือ ขนาดของโครงกระดูกจากบริเวณศีรษะไปจนถึงปลายเท้าประมาณ 150 เซนติเมตร โดยพบส่วนของกะโหลกศีรษะ กระดูกต้นแขน ปลายแขนด้านนิ้วก้อย กระดูกปลายแขนด้านนิ้วหัวแม่มือ กระดูกต้นขา กระดูกแข้ง และกระดูกน่อง จากการขุดแต่งโดยพระสุรัตน เขตชมภู เจ้าสำนักสงฆ์โนนข่า ได้ทำการเก็บชิ้นส่วนโครงกระดูก มนุษย์บางส่วนขึ้นมา จากการตรวจสอบเบื้องต้นพบว่าเป็นกระดูกเท้า 18 ชิ้น กระดูกนิ้วมือ 3 ชิ้น กระดูกสะบ้า  1 ชิ้น กระดูกน่อง 1 ชิ้น กระดูกซี่โครงมีสภาพแตกหัก 10 ชิ้น และฟันจำนวน 2 ซี่ การคำนวณความสูงของโครงกระดูกมนุษย์เบื้องต้น จากกระดูกต้นแขน ข้างซ้าย วัดขนาดได้ 30 เซนติเมตร โดยใช้สูตรคำนวณความสูงของโครงกระดูกคนไทย จากภาควิชากกายวิภาคศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล ได้ค่าความสูงประมาณ 159 เซนติเมตร ทั้งนี้เป็นการคำนวณความสูงของโครงกระดูกมนุษย์ที่วัดขนาดความยาวของกระดูกภายในหลุมฝังศพเท่านั้น อาจมีค่าคาดเคลื่อนได้ และห่างออกไปพบหม้อดินเผาเนื้อดิน จำนวน 2 ใบ ใบที่ 1 ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางส่วนปาก 30 เซนติเมตร ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของหม้อดินเผาขนาด 54 เซนติเมตร ความสูงส่วนที่โผล่พ้นจากผิวดิน 21 เซนติเมตร ใบที่ 2 มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 45 เซนติเมตร ความสูงส่วนที่โผล่พ้นจากผิวดิน 20 เซนติเมตร และเศษภาชนะดินเผาที่พบในบริเวณจุดที่ 3 สามารถนำมาประกอบพบว่าเป็นภาชนะดินเผาทรงชามขนาดเล็ก มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 13เซนติเมตร สูง 5 เซนติเมตร หนา 0.5 เซนติเมตร ผิวเรียบไม่มีการตกแต่ง มีร่องรอยของสีดำ คาดว่าเกิดจากกระบวนการเผาด้วยอุณหภูมิที่ไม่คงที่

จากหลักฐานทางโบราณคดีที่พบตามที่ได้นำเสนอไปข้างต้น จึงกำหนดอายุแหล่งโบราณคดีที่พักสงฆ์เกาะโนนข่า มีอายุอยู่ในยุคก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย หรือราว 2,500-1,500 ปีมาแล้ว จึงสันนิษฐานว่าแหล่งโบราณคดีที่พักสงฆ์เกาะโนนข่ามีการใช้งานพื้นที่เป็นแหล่งฝังศพ ในวัฒนธรรมยุคก่อน ประวัติศาสตร์ตอนปลาย ในอนาคตควรมีการดำเนินการศึกษาทางวิชาการโบราณคดีอย่างเป็นระบบ ด้วยวิธีการสำรวจทางโบราณคดีว่ามีแหล่งโบราณคดีในพื้นที่ใกล้เคียงเพิ่มเติมหรือไม่  และดำเนินการขุดตรวจทางโบราณคดีในบริเวณพื้นที่ดังกล่าว เนื่องจากพบหลักฐานทางโบราณคดียุคก่อนประวัติศาสตร์หนาแน่น เพื่อประกอบการศึกษา และตรวจสอบวางแนวทางการเก็บรักษาต่อไป ณ ที่พักสงฆ์เกาะโนนข่า สถานปฏิบัติธรรม อำเภอนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม