ชี้ตำหนิเอกลักษณ์แม่พิมพ์ ของ พระกริ่งคลองตะเคียน จ.พระนครศรีอยุธยา
สัปดาห์พระเครื่อง / ราม วัชรประดิษฐ์
พระกริ่งคลองตะเคียน เป็นพระกริ่งเนื้อดินเผา หนึ่งในพระยอดนิยมแห่งเมืองกรุงเก่า ที่มีความแปลกแตกต่างจากพระกริ่งโดยทั่วไป ที่มักสร้างเป็นพระเนื้อโลหะ แต่สำหรับพระกริ่งคลองตะเคียน ที่มีกรรมวิธีการสร้างที่ซับซ้อนและเป็นเอกลักษณ์เฉพาะ เนื้อขององค์พระจะมีความแกร่งและมันหนึก เนื้อหามวลสารประกอบด้วยเนื้อดินเป็นหลัก นำมาผสมกับผงใบลาน, ว่าน 108, มวลสารศักดิ์สิทธิ์ต่างๆ และ เกสรดอกไม้มงคล แต่ก็ยังคงไว้ซึ่งเอกลักษณ์ของพระกริ่ง คือ ด้านในขององค์พระทุกองค์จะกลวง และมีการบรรจุเม็ดกริ่งเข้าไป ทำให้เวลาเขย่าจะเกิดเสียงดังเช่นเดียวกัน และด้วยมวลสารที่ผสมเป็นองค์พระมีผงใบลานเผาผสมอยู่ด้วย จึงทำให้เนื้อขององค์พระออกสีดำมัน โดยแบ่งแยกสีได้เป็น 3 สี คือ สีดำ สีเขียวอมเทา และ สีเหลืองอมเขียว
พระกริ่งคลองตะเคียน เป็นพระที่มีพุทธลักษณะงดงาม แลดูเข้มขลัง องค์พระประธานประทับนั่ง แสดงปางมารวิชัย เหนืออาสนะฐานสูง ภายใต้ต้นโพธิ์ มีใบโพธิ์ปกคลุมเป็นร่มเงาคล้ายๆ กับ “พระคง ลำพูน” สามารถแบ่งแยกพิมพ์ออกได้เป็น 4 พิมพ์ คือ
1. พระกริ่งคลองตะเคียน พิมพ์หน้าใหญ่ ไหล่ยก
2. พระกริ่งคลองตะเคียน พิมพ์สองหน้า
3. พระกริ่งคลองตะเคียน พิมพ์หน้าเล็ก
4. พระกริ่งคลองตะเคียน พิมพ์ปิดตา
สำหรับแนวทางในการพิจารณาพระกริ่งคลองตะเคียน มีจุดสังเกตและมีแนวทางการพิจารณาในเบื้องต้นดังนี้
ตำหนิที่ 1 พระเกศมียอดเป็นปลีสูงในที
ตำหนิที่ 2 พระพักตร์กลมนูน ไม่ปรากฏรายละเอียด พระเนตร พระนาสิก และพระโอษฐ์
ตำหนิที่ 3 ด้านหลังเป็นหลังอูม และมียันต์อักขระจาร บางองค์ก็สร้างเป็นองค์พระทั้งด้านหน้าและด้านหลัง แต่ทุกองค์จะต้องมีอักขระจารอยู่ทั้งสิ้น อักขระยันต์ที่จารนั้นจะเล็กและคม แลดูเข้มขลัง นอกจากนี้ พระแต่ละองค์อักขระยันต์จะไม่มีซํ้ากัน
ตำหนิที่ 4 ให้เน้นดูที่ธรรมชาติความเก่าของเนื้อพระ เหมือนดูพระกรุทั่วไป
ตำหนิที่ 5 องค์พระทุกองค์จะมีคราบกรุสีขาวติดอยู่
ทางด้านพุทธคุณ พระกริ่งคลองตะเคียน มีพุทธคุณเป็นเลิศ ทั้งด้านเมตตามหานิยม แคล้วคลาด และคงกระพันชาตรี เป็นที่ปรากฏเลื่องลือมาแต่โบราณ โดยเฉพาะในเรื่อง ‘เขี้ยวงา’ นั้น ถือว่าสุดยอด จนโบราณาจารย์มีคำกล่าวเปรียบเปรยถึง “พระกริ่งคลองตะเคียน” ไว้ว่า “หน้าใหญ่ ไหล่ยก อกตํ่า ผิวดำสนิท กันเขี้ยวขออสรพิษ ต้องคลองตะเคียน”