เฉลยแล้ว! ทำไม "กระทรวงยุติธรรม" ต้องมี "กองออกแบบฯ" อดีตทีม รมว. สยบดราม่ากมธ. คาใจงบฯ

วันที่ 23 กรกฎาคม 2569) จากกรณีข่าว นายอนุรักษ์ จุรีมาศ รองประธานคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่าย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 สภาผู้แทนราษฎร คนที่สอง คาใจสำนักงานปลัดกระทรวงยุติธรรม มีกองออกแบบแต่มีงบแค่หลักร้อยล้าน ส่วนกรมราชทัณฑ์งบ 8 พันล้าน กลับไม่มีกองออกแบบ โดยมีผู้บริหารระดับสูงกระทรวงยุติธรรม เป็นผู้แทนเข้าร่วมชี้แจงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 ที่อาคารรัฐสภา

ล่าสุด นายพลรักษ์ รักษาพล อดีต คณะทำงานรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม แสดงทัศนะผ่านเครือข่ายสังคมออนไลน์ อธิบายข้อเท็จจริงต่อประเด็นดังกล่าว โดยมีเนื้อหาดังนี้

กระทรวงยุติธรรม ทำไมต้องมี "กองออกแบบและก่อสร้าง"?

เวลาพูดถึง "กระทรวงยุติธรรม" หลายคนคงนึกถึงเรื่องกฎหมาย เรือนจำ ศาล หรือการอำนวยความยุติธรรมเป็นหลัก

แต่รู้ไหมครับว่า เบื้องหลังงานยุติธรรมที่ราบรื่นและปลอดภัย มีหน่วยงานหนึ่งที่เป็นเหมือน "ฟันเฟืองด้านวิศวกรรมและสถาปัตยกรรม" แฝงตัวอยู่ นั่นคือ "กองออกแบบและก่อสร้าง"

หน้าที่ของพวกเขาไม่ใช่แค่การสร้างอาคารสำนักงานทั่วไป แต่คือการออกแบบ "โครงสร้างเฉพาะทาง" ที่ต้องใช้ความเชี่ยวชาญระดับสูงใน 2 มิติสำคัญ:

1. สถาปัตยกรรมความมั่นคงสูง (Security & Human Rights Architecture)

ออกแบบเรือนจำ/ทัณฑสถาน: โจทย์คือต้องบาลานซ์ระหว่าง "ความมั่นคงปลอดภัย" (ป้องกันการหลบหนี ไม่มีมุมอับสายตา โครงสร้างแข็งแกร่ง) เข้ากับ "มาตรฐานสิทธิมนุษยชนสากล" (Mandela Rules & Bangkok Rules) ทั้งเรื่องแสงสว่าง อากาศถ่ายเท และสุขอนามัย

สถานพินิจฯ (เด็กและเยาวชน): ปรับเปลี่ยนจากการใช้กรงขังเดิมๆ มาเป็นอาคารที่ปลอดภัยแต่ไม่สร้างแรงกดดันทางจิตวิทยา (Stigma) เพื่อช่วยบำบัดและคืนคนดีสู่สังคมอย่างแท้จริง

2. อาคารวิชาการและวิศวกรรมการแพทย์ขั้นสูง (Forensic & Medical Hybrid)

สถาบันนิติวิทยาศาสตร์: ออกแบบห้องชันสูตรและห้องแล็บตรวจ DNA/สารเคมี ที่ต้องใช้ระบบความดันลบ (Negative Pressure) และระบบกรอง HEPA ระดับสูง เพื่อป้องกันเชื้อโรคและสารเคมีรั่วไหล

รองรับ Chain of Custody: ออกแบบห้องจัดเก็บวัตถุพยานที่ต้องควบคุมอุณหภูมิและความชื้นตลอด 24 ชั่วโมง พร้อมระบบ Access Control เพื่อรักษาความน่าเชื่อถือของพยานหลักฐานในชั้นศาล

โรงพยาบาลราชทัณฑ์: อาคารไฮบริดที่ต้องเป็นทั้งโรงพยาบาลรักษานักโทษ และเป็นพื้นที่กักกันโรคระบาดที่มีความมั่นคงสูงสุดไปพร้อมกัน

นอกจากนี้ ยังรวมถึงการคำนวณราคากลาง (BOQ) จัดทำ TOR เพื่อปกป้องงบประมาณแผ่นดิน และการออกแบบอารยสถาปัตย์ (Universal Design) ให้ประชาชนทุกคนเข้าถึงบริการยุติธรรมได้อย่างเท่าเทียม

เพราะ "ความยุติธรรม" ไม่ได้เกิดขึ้นแค่ในตัวบทกฎหมาย แต่ต้องถูกวางรากฐานไว้ตั้งแต่ "แบบแปลนและโครงสร้างอาคาร" ครับ