บาทแข็ง-แล้งหนัก-โควิดซ้ำ ผู้ส่งออกข้าวปรับเป้าปีนี้แค่ 6.5 ล้านตันต่ำสุดรอบ 20 ปี เสียแชมป์-ร่วงที่ 3

ร.ต.ท.เจริญ เหล่าธรรมทัศน์ นายกสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย เปิดเผยว่า ตัวเลขการส่งออกข้าวในช่วง 6 เดือนแรกตั้งแต่มกราคมถึงมิถุนายนปี 2563 ส่งออกได้ 3.14 ล้านตัน ลดลงร้อยละ 32.7 จากช่วงเดียวกันของปี 2562 ที่ 4.67 ล้านตัน หรือมีมูลค่า 2,200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ลดลงร้อยละ 12 เมื่อเที่ยบกับช่วงเดียวกันปีก่อน โดยสาเหตุการส่งออกข้าวที่ลดลงเป็นผลมาจากหลายปัจจัย ทั้งเงินบาทแข็งค่ากว่าคู่แข่ง 30-80 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน รวมทั้งปัญหาภัยแล้ง ส่งผลให้ผลผลิตข้าวลดลด 5 ล้านตันข้าวเปลือก โดยนาปีลดลง 1 ล้านตัน และนาปรัง 2 รอบ ลดลง 4 ล้านตัน หรือร้อยละ 20 ของผลผลิตทั้งหมด ส่งผลให้ราคาข้าวในประเทศปรับตัวสูงขึ้น ขณะเดียวกันยังพบว่าผู้นำเข้าข้าวสำคัญ เช่น ฟิลิปปินส์ มาเลเซีย จีน นิยมบริโภคข้าวพื้นนุ่ม แต่ไทยไม่สามารถผลิตข้าวชนิดนี้ให้เพียงพอกับความต้องการได้ ขณะที่ราคาก็ไม่สามารถแข่งขันกับเวียดนามได้ โดยราคาข้าวขาว 5% ของไทยอยู่ที่ 460 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน ขณะที่เวียดนามอยู่ที่ 360 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน ส่วนจีนมีสต๊อกข้าวมาก ทำให้ความต้องการนำเข้าข้าวลดลงและมีการส่งออกข้าวไปตลาดแอฟริกามากขึ้น คาดว่าปีนี้จีนจะส่งออกประมาณ 3.5-4 ล้านตัน รวมทั้งการระบาดของโควิด-19 กระทบต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจและกำลังซื้อผู้บริโภคลดลง และคาดว่าการส่งออกข้าวครึ่งปีหลังยังคงชะลอตัว เนื่องจากช่วงเดือนเมษายนเกิดการระบาดของโควิด-19 มีการซื้อไปค่อนข้างมาก ทั้งนี้จากหลายปัจจัยดังกล่าว สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยได้ปรับคาดการณ์ปริมาณส่งออกข้าวปีนี้เหลือ 6.5 ล้านตัน จากเดิม 7.5 ล้านตัน คิดเป็นมูลค่า 4,200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ต่ำสุดในรอบ 20 ปี นับจากปี 2543 และสมาคมฯ ต้องการให้ทีมเศรษฐกิจชุดใหม่เร่งแก้ปัญหา เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน ดูแลค่าเงินให้อ่อนค่าลงอยู่ในระดับ 32.50-33 บาท และเดินหน้าแผนยุทธศาสตร์ข้าว 10 ปี ให้ความสำคัญกับพันธุ์ข้าวใหม่ๆที่ตลาดต้องการ เช่น ข้าวพื้นนุ่ม และเร่งรับรองพันธุ์ข้าว เพื่อให้ไทยมีพันธุ์ข้าวใหม่ๆอีกด้วย นายชูเกียรติ โอภาสวงศ์ นายกกิติมศักดิ์สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย กล่าวว่า ครึ่งปีหลังมีหลายปัจจัยส่งผลต่อการส่งออกข้าวไทย หลักๆคือค่าเงินบาทแข็งเกิน 32 บาทยังทำให้ข้าวไทยแพงกว่าคู่แข่ง 30-80 เหรียญสหรัฐต่อตันขึ้นกับแต่ละชนิดข้าว ภาวะภัยแล้งทำให้ผลผลิตลดลง ราคาข้าวในประเทศสูงขึ้นยิ่งแข่งขันได้ยาก ขณะที่บางประเทศเจอฝนชุกอาจส่งผลต่อผลผลิตข้าวออกสู่ตลาดเพิ่มขึ้น ประเทศนำเข้านิยมข้าวพื้นนิ่มจนบ้างประเทศนำเข้าเกินครึ่งเป็นข้าวพื้นนิ่ม อีกทั้งจีนระบายสต็อกข้าวราคาต่ำชิงตลาดแอฟริกา และการระบาดของโควิด-19 กระทบต่อเศรษฐกิจและกำลังซื้อลดลง “หากย้อนดูสถิติย้อนหลังพบว่าปีนี้หากส่งออกแค่ 6.5 ล้านตัน ถือเป็นปีต่ำสุดรอบ 20 ปี และไทยตกอันดับผู้นำส่งออกข้าวไปอยู่อันดับ 3 ต่อเนื่อง 3-4 ปีแล้ว ที่น่าห่วงคืออนาคตส่งออกข้าวไทย จากปัจจัยที่เกิดขึ้นอาจกระทบต่อความเป็นผู้นำส่งออกข้าวไทยในปีหน้าและปีต่อไปลดลง ปีนี้อยู่อันดับ 3 ปีหน้าไม่แน่ เพราะแนวโน้มไทยอาจส่งออกได้ไม่เกิน 7 ล้านต่อเนื่อง ขณะที่อินเดียคงระดับ 10 ล้านตัน และเวียดนามเกิน 7 ล้านตันอย่างปีนี้คาดถึง 7.2 ล้านตัน ที่น่าจับตาคือจีนที่มีการส่งออกเพิ่มต่อเนื่องและกำลังมีการพัฒนาข้าวครั้งใหญ่”