"มช." ออกแถลงการณ์ สรุปผลงาน "ศ.อัศวิณีย์ หวานจริง" ไม่ผิด ปมถูกร้องขโมยผลงานวิชาการ

วันที่ 29 สิงหาคม 2569 มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ออกแถลงการณ์ข้อเท็จจริงของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่

เรื่อง กรณีข้อร้องเรียนเกี่ยวกับการนำผลงานทางวิชาการไปจัดทำเป็นหนังสือและประเด็นการละเมิดลิขสิทธิ์

โดยเนื้อหาระบุว่า มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ตระหนักถึงความห่วงใยของสาธารณชนต่อกรณีข้อร้องเรียนเกี่ยวกับผลงานทางวิชาการและประเด็นการละเมิดลิขสิทธิ์ที่เกิดขึ้น โดยยึดหลักธรรมาภิบาล ความโปร่งใส และความเป็นธรรมในการตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างรอบด้าน และขอชี้แจงข้อเท็จจริงและผลการดำเนินการกรณีข้อร้องเรียนเกี่ยวกับ “รายงานการสำรวจศิลปกรรมในอำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่” และหนังสือ “ประวัติศาสตร์เมืองฮอดในมิติศิลปวัฒนธรรม พิสดารนคร” ดังนี้

มหาวิทยาลัยฯ ได้รับข้อร้องเรียน เมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2567 ระบุว่ารองศาสตราจารย์อัศวิณีย์ หวานจริง ได้นำต้นฉบับ “รายงานการสำรวจศิลปกรรมในอำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่” ซึ่งเป็นโครงการของคณะวิจิตรศิลป์ที่ผู้ร้องเรียนเป็นผู้เขียน ไปจัดทำเป็นหนังสือโดยไม่ได้รับการยินยอมจากผู้เขียนและผู้ร่วมโครงการ

อีกทั้งมีการระบุชื่อ รศ.อัศวิณีย์ฯ ในบรรทัดเดียวกับผู้เขียน ซึ่งอาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดว่า รศ.อัศวิณีย์ฯ เป็นผู้เขียนหลัก รวมถึงมีข้อกล่าวหาว่าหนังสือดังกล่าวถูกนำไปใช้ประกอบการขอกำหนดตำแหน่งทางวิชาการโดยไม่ชอบ โดยแนบเอกสารประกอบข้อร้องเรียนจำนวน 2 ฉบับ คือ สำเนาหนังสือ “ประวัติศาสตร์เมืองฮอดในมิติศิลปวัฒนธรรม พิสดารนคร” และสำเนารายงาน “การสำรวจศิลปกรรมในอำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่”

ต่อมาในวันที่ 20 มีนาคม 2567 กองกฎหมาย เสนอเรื่องดังกล่าวต่ออธิการบดี โดยมีความเห็นว่าข้อเท็จจริงตามข้อร้องเรียนที่กล่าวหาซึ่งปรากฏข้อมูลเบื้องต้นตามเอกสารที่แนบจำนวน 2 ฉบับ ยังไม่ชัดแจ้งถึงเหตุผลและสิทธิในการนำข้อมูลจากโครงการของคณะวิจิตรศิลป์มาใช้พิมพ์เป็นหนังสือ

การจะกล่าวหาว่า รศ.อัศวิณีย์ฯ มีพฤติการณ์ที่เข้าข่ายกระทำผิดวินัยหรือมีความผิดตามข้อบังคับว่าด้วยประมวลจริยธรรม จะต้องมีหลักฐานตามสมควรและเพียงพอที่จะกล่าวหา

อธิการบดีจึงมอบหมายให้คณะวิจิตรศิลป์ดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริง คณะวิจิตรศิลป์ได้มีคำสั่งที่ 080/2567 ลงวันที่ 30 เมษายน 2567 แต่งตั้งคณะกรรมการสืบสวนหาข้อเท็จจริง ซึ่งเป็นการดำเนินการในขั้นกลั่นกรองเบื้องต้นว่า การกล่าวหานี้มีหลักฐานตามสมควรหรือไม่ ตามข้อ 5 วรรคสอง ของข้อบังคับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ว่าด้วยการสอบสวนเพื่อการลงโทษทางวินัยข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา พ.ศ.2551 โดยอนุโลม

โดยคณะกรรมการชุดนี้ไม่ได้มีอำนาจวินิจฉัยชี้ขาดหรือสั่งลงโทษ และต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายใน 180 วัน ทั้งนี้ ระยะเวลาในการตรวจสอบทั้งกระบวนการเป็นไปตามขั้นตอนที่ข้อบังคับกำหนดไว้ในแต่ละชั้น ทั้งชั้นกลั่นกรองข้อเท็จจริงเบื้องต้นและชั้นสอบสวนทางวินัย ซึ่งจำเป็นต้องให้โอกาสทุกฝ่ายชี้แจงและรวบรวมพยานหลักฐานอย่างรอบด้าน

คณะวิจิตรศิลป์ได้รายงานต่อมหาวิทยาลัยฯ ตามหนังสือที่ อว.8393(12)1.1/222 ลงวันที่ 2 พฤษภาคม 2568 เห็นชอบว่า พฤติการณ์ของ รศ.อัศวิณีย์ฯ เข้าข่ายเป็นการกระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง ฐานจงใจนำเอาผลงานทางวิชาการผู้อื่นหรือที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของร่วมอยู่ด้วยมาเป็นของตน ตามนัยข้อ 40(14) ของข้อบังคับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ว่าด้วยการบริหารงานบุคคล พ.ศ.2567 เห็นควรให้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนความผิดทางวินัยอย่างร้ายแรง และมีข้อเสนอแนะให้พิจารณาเพิ่มเติมว่า หนังสือดังกล่าวมีส่วนเกี่ยวข้องกับการยื่นขอกำหนดตำแหน่ง “ศาสตราจารย์” ของ รศ.อัศวิณีย์ฯ หรือไม่ และพิจารณาการเบิกจ่ายงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับการจัดพิมพ์หนังสือประวัติศาสตร์เมืองฮอดฯ

มหาวิทยาลัยฯ ได้ดำเนินการพิจารณาตรวจสอบข้อมูลเพิ่มเติม และเห็นว่า รศ.อัศวิณีย์ฯ ได้นำต้นฉบับ “รายงานการสำรวจศิลปกรรมในอำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่” ซึ่งเป็นโครงการของคณะวิจิตรศิลป์ที่มีผู้ร้องเรียนเป็นผู้เขียน ไปดำเนินการจัดทำ “โครงการจัดทำหนังสือประวัติศาสตร์เมืองฮอดฯ” โดยได้เขียนโครงการของบประมาณมหาวิทยาลัยฯ ในปีงบประมาณ 2565 และระบุชื่อ รศ.อัศวิณีย์ฯ เป็นหัวหน้าโครงการ และผู้ร้องเรียนมีบทบาทในฐานะเป็นผู้ร่วมโครงการ การระบุชื่อดังกล่าวจึงแสดงให้เห็นว่า รศ.อัศวิณีย์ฯ ไม่ได้นำผลงานทางวิชาการของผู้ร้องเรียนมาเป็นของตน

พฤติการณ์จึงไม่เข้าข่ายเป็นการกระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง ฐานจงใจนำเอาผลงานทางวิชาการของผู้อื่นหรือที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของร่วมอยู่ด้วยมาเป็นของตน ตามข้อ 40 (14) ของข้อบังคับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ว่าด้วยการบริหารงานบุคคล พ.ศ.2567

แต่การที่ รศ.อัศวิณีย์ฯ นำผลงานทางวิชาการ “หนังสือประวัติศาสตร์เมืองฮอดฯ” ไปขอกำหนดตำแหน่งทางวิชาการในระหว่างที่ยังคงมีปัญหาในการร้องเรียนเกี่ยวกับความเป็นเจ้าของผลงานทางวิชาการ และการระบุในหนังสือว่า รศ.อัศวิณีย์ฯ เป็นหัวหน้าโครงการและคณะทำงานในบรรทัดเดียวกับชื่อผู้ร้องเรียนซึ่งเป็นผู้เขียน จนทำให้เกิดความเข้าใจผิดว่า รศ.อัศวิณีย์ฯ ได้นำผลงานทางวิชาการของผู้อื่นไปใช้เป็นของตน

พฤติการณ์ดังกล่าวอาจเข้าข่ายเป็นการกระทำผิดวินัยไม่ร้ายแรงตามข้อบังคับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ว่าด้วยการบริหารงานบุคคล พ.ศ.2567 มหาวิทยาลัยฯ จึงแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนความผิดทางวินัยไม่ร้ายแรงกับ รศ.อัศวิณีย์ฯ ตามคำสั่งที่ 1755/2568 ลงวันที่ 22 พฤษภาคม 2568 เพื่อตรวจสอบข้อเท็จจริง ข้อกล่าวหา และหาพยานหลักฐานเพิ่มเติม โดยเปิดโอกาสให้คู่กรณีได้โต้แย้ง แสดงพยานหลักฐานของตนอย่างเต็มที่

คณะกรรมการสอบสวนทางวินัยไม่ร้ายแรง ได้รายงานผลการสอบสวนต่อมหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2568 โดยสรุปได้ว่า

รศ.อัศวิณีย์ฯ เป็นผู้ริเริ่มโครงการ การสำรวจศิลปกรรมในอำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่และมีส่วนร่วมในกระบวนการทำงาน ตั้งแต่การลงพื้นที่สำรวจ จัดเก็บข้อมูล ถ่ายภาพ ทำแผนผัง และสัมภาษณ์ชุมชน ขณะที่ผู้ร้องเรียนมีหน้าที่วิเคราะห์และเรียบเรียงข้อมูลเป็นรายงาน

คณะกรรมการฯ จึงวินิจฉัยว่า รายงานดังกล่าวเป็นผลงานที่เกิดจากการสร้างสรรค์ร่วมกันของคณะทำงาน (เช่น การลงพื้นที่ ถ่ายภาพ ทำผัง) แต่ในส่วนของการ “เรียบเรียงและวิเคราะห์ข้อมูล” ผู้ร้องเรียนเป็นผู้ดำเนินการหลัก จึงให้เกียรติระบุชื่อเป็นผู้เขียนรายงานตามหลักวิชาการ และมีสถานะเป็นผลงานอันมีลิขสิทธิ์ร่วมกันตามสัดส่วนของข้อเท็จจริงในการปฏิบัติงาน มิใช่เป็นผลงานของผู้ร้องเรียนแต่เพียงผู้เดียว

การระบุชื่อผู้เขียนและคณะทำงานในบรรทัดเดียวกันในหน้าปกในของหนังสือประวัติศาสตร์เมืองฮอดฯ เป็นการดำเนินการจัดหน้าหนังสือโดยเป็นรูปแบบขั้นตอนภายในของสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ซึ่ง รศ.อัศวิณีย์ฯ ไม่ได้มีส่วนในการออกแบบการจัดหน้าหนังสือแต่อย่างใด และหน้าปกในของหนังสือดังกล่าวยังระบุชื่อผู้ร้องเรียนเป็นผู้เขียนเพียงผู้เดียว

จากการสอบสวนคณะกรรมการฯ เห็นว่าการระบุชื่อผู้เขียนและคณะทำงานในลักษณะดังกล่าว ไม่ปรากฏเจตนาที่จะทำให้ผู้อื่นเข้าใจว่าเป็นการเขียนหนังสือประวัติศาสตร์เมืองฮอดฯ โดย รศ.อัศวิณีย์ฯ หรือคณะทำงาน

หนังสือฉบับที่ใช้เสนอปิดโครงการและเผยแพร่จริงสู่ชุมชน จำนวน 10 เล่ม ระบุชื่อผู้ร้องเรียนเป็นผู้เขียนเพียงผู้เดียว ซึ่งตรงตามความประสงค์ของผู้ร้องเรียนเมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2567 ส่วนหนังสือฉบับที่มีข้อโต้แย้งเรื่องชื่อซึ่งเคยยื่นต่อสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่นั้น หนังสือได้ถูกยกเลิกการตีพิมพ์ ไม่เคยมีการวางจำหน่ายสู่สาธารณะ และไม่เคยได้รับอนุมัติการตีพิมพ์จากสำนักพิมพ์อื่น

จากการตรวจสอบแบบคำขอรับการพิจารณากำหนดตำแหน่งทางวิชาการ (แบบ ก.พ.อ.03) ประกอบกับการตรวจสอบเพิ่มเติมร่วมกับกองทรัพยากรบุคคล มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ไม่ปรากฏว่ามีการนำหนังสือที่ถูกกล่าวหาไปใช้ประกอบการขอกำหนดตำแหน่งทางวิชาการแต่อย่างใด พบเพียงการนำชื่อหนังสือดังกล่าวไปเป็นผลงานเพื่อเสนอขอเทียบเคียงสาขาวิชา ซึ่งการขอเทียบเคียงสาขาวิชานั้น ไม่ใช่การนำเนื้อหาของผลงานมาประเมินเพื่อขอรับผลประโยชน์ทางตำแหน่งวิชาการแต่อย่างใด

การตรวจสอบประเด็นเรื่องการเบิกจ่ายงบประมาณโครงการจัดทำหนังสือประวัติศาสตร์เมืองฮอดฯ พบว่า โครงการจัดทำหนังสือประวัติศาสตร์เมืองฮอดฯ ได้ดำเนินการปิดโครงการ และถูกประเมินผลสัมฤทธิ์รวมทั้งตรวจสอบการใช้จ่ายงบประมาณอย่างถูกต้องจากมหาวิทยาลัยฯ และได้นำส่งเงินเหลือพร้อมดอกเบี้ยจากบัญชีเงินฝากของโครงการจัดทำหนังสือประวัติศาสตร์เมืองฮอดฯ จำนวน 233,862.82 บาท ครบถ้วน

คณะกรรมการฯ ได้ตรวจสอบข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานทั้งหมด จึงมีมติเป็นเอกฉันท์ว่าข้อกล่าวหาไม่อาจรับฟังได้ว่า รองศาสตราจารย์อัศวิณีย์ หวานจริง กระทำผิดวินัยตามที่ถูกกล่าวหา จึงรายงานผลการสอบสวนทางวินัยให้อธิการบดีพิจารณายุติเรื่อง และแจ้งผลการพิจารณาแก่คู่กรณีทั้งสองฝ่ายทราบอย่างเป็นทางการ

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ขอยืนยันว่าการดำเนินการในกรณีนี้เป็นไปตามกระบวนการและขั้นตอนที่กำหนดไว้ในข้อบังคับที่เกี่ยวข้องอย่างครบถ้วน โดยพิจารณาจากข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้องอย่างรอบด้าน เปิดโอกาสให้ทุกฝ่ายได้ชี้แจงอย่างเป็นธรรม และยึดหลักความถูกต้อง โปร่งใส และมาตรฐานจริยธรรมทางวิชาการเป็นสำคัญตลอดกระบวนการ

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
29 สิงหาคม 2569