"ยาโยอิ คุซามะ" ศิลปินเจ้าของฉายา "เจ้าแม่ลายจุด" ชาวญี่ปุ่น เสียชีวิตแล้วในวัย 97 ปี

 

วันที่ 27 ส.ค.69 สำนักข่าว AFP รายงานว่า ยาโยอิ คุซามะ ศิลปินร่วมสมัยชาวญี่ปุ่นผู้โด่งดังและได้รับความยกย่องมากที่สุดคนหนึ่งของโลก เสียชีวิตลงแล้วด้วยวัย 97 ปี ตามรายงานจากบริษัทของเธอเมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา สร้างความโศกเศร้าและส่งผลให้แฟนเพลงทั่วโลกต่างร่วมแสดงความอาลัย

"เจ้าแม่ลายจุด" ได้เสียชีวิตลงเมื่อวันที่ 14 สิงหาคมที่ผ่านมา ตลอดเส้นทางอาชีพยาวนานหลายทศวรรษ เธอได้เปลี่ยนภาพ hallucination (ภาพหลอน) และบาดแผลทางจิตใจให้กลายเป็นผลงานศิลปะอันมีชีวิตชีวา โดยมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวคือ ลายจุด, ผืนตาข่าย (nets) และลวดลายอินฟินิตี้

"ตลอดชีวิตอันน่าทึ่งที่อุทิศให้กับการสร้างสรรค์ศิลปะ คุซามะได้ดำเนินเส้นทางอาชีพในฐานะศิลปินอวองการ์ด (avant-garde) ระดับบุกเบิกจนได้รับเสียงชื่นชมในระดับสากล โดยผลงานสร้างสรรค์ของเธอมันครอบคลุมทั้งทัศนศิลป์, ศิลปะการแสดง, นวนิยาย และบทกวี" แถลงการณ์ยืนยันการเสียชีวิตระบุ

"เธอยังคงวาดภาพจนถึงช่วงสุดท้ายของชีวิต โดยไม่เคยวางพู่กันลงเลย และยังคงออกค้นหาความรักอันเป็นนิรันดร์และจิตวิญญาณอันค้างฟ้าต่อไป" แถลงการณ์กล่าวเสริม

คุซามะ เกิดเมื่อปี ค.ศ. 1929 เธอเป็นบุตรสาวคนเล็กของครอบครัวมั่งคั่ง และเริ่มสร้างสรรค์ศิลปะอันเป็นเอกลักษณ์ตั้งแต่อายุ 10 ขวบ

"วันหนึ่ง หลังจากที่ฉันเห็นผ้าปูโต๊ะลายดอกไม้สีแดงบนโต๊ะทำงาน ฉันก็เห็นลายดอกไม้สีแดงแบบเดียวกันนั้นไปทั่วทั้งเพดาน หน้าต่าง และเสา มันเติมเต็มไปทั่วทั้งห้อง และปกคลุมไปทั่วร่างกายของฉัน" เธอเขียนไว้ในอัตชีวประวัติ

คุซามะเป็นที่จดจำได้ทันทีจากวิกผมสีแดงสดและชุดลายจุดอันโดดเด่น ผลงานอันเปี่ยมพลังของเธอคือการถ่ายทอดการต่อสู้กับโรคทางจิตเวชอันยาวนาน

หลังจากเรียนศิลปะในญี่ปุ่น คุซามะได้ย้ายไปสหรัฐอเมริกาในช่วงปลายทศวรรษ 1950 และสร้างชื่อเสียงจนโด่งดังในแวดวงอวองการ์ดของนิวยอร์ก แม้จะต้องเผชิญกับการเลือกปฏิบัติในฐานะสตรีชาวญี่ปุ่น แต่เธอก็คว้าความสำเร็จและความมีชื่อเสียงมาได้ด้วยภาพวาดขนาดใหญ่ที่กล้าหาญ รวมถึงงาน "happenings" อันท้าทายในยุค 1960 ที่มีการเพ้นท์ร่างกายและใช้ลายจุด

นอกจากนี้ เธอยังเปิดตัวแบรนด์แฟชั่น ตั้ง "โบสถ์แห่งการลบเลือนตัวตน" (Church of Self-Obliteration) และตั้งฉายาตัวเองว่า "มหาปุโรหิตแห่งลายจุด" (High Priestess of Polka Dots) เพื่อทำหน้าที่เป็นประธานในพิธีแต่งงานของคู่รักเพศเดียวกัน

เมื่อเดินทางกลับมายังญี่ปุ่นในทศวรรษ 1970 คุซามะได้ตัดสินใจเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลจิตเวชในกรุงโตเกียวด้วยความสมัครใจ ซึ่งกลายเป็นสถานที่ที่เธอใช้ชีวิต—และทำงาน—มาตลอดช่วงชีวิตที่เหลือ

ประติมากรรมรูปฟักทองของเธอ—รวมถึงชิ้นที่ตั้งอยู่บน "เกาะแห่งศิลปะ" นาโอชิมะ (Naoshima) ของญี่ปุ่น—ห้องกระจกอินฟินิตี้ (infinity rooms) และผลงานศิลปะจัดวางที่สร้างประสบการณ์ร่วม (immersive installations) สามารถดึงดูดฝูงชนจำนวนมากและทำเงินได้มหาศาลหลายล้านดอลลาร์

ข้อมูลจากเว็บไซต์ของระบุว่า "ภาพนิมิตและภาพหลอน" ที่เริ่มขึ้นตั้งแต่สัจจะวัยเด็กของเธอ คือจุดเริ่มต้นของภาพวาดธีมลายจุดและตาข่ายชิ้นแรกๆ ซึ่งทำให้เธอมักจะมีสไตล์ที่เป็นเอกลักษณ์มาตั้งแต่ต้น

"เธอได้สร้างปรัชญาทางศิลปะขึ้นมาใหม่ ซึ่งเธอตั้งชื่อว่า 'การลบเลือนตัวตน' (self-obliteration) โดยอิงจากลวดลายพื้นฐานของการซ้ำซ้อนและการแพร่ขยายอย่างหมกมุ่น" เว็บไซต์ระบุ

"ฉันได้รับเกียรติให้ชมภาพวาดและผลงานของเธอหลายต่อหลายครั้ง มันทั้งกล้าหาญ ละเอียดอ่อน และงดงาม โลกใบนั้นเป็นโลกที่ฉันไม่เคยรู้จักมาก่อน และสำหรับฉัน เธอคือคนน่ารักน่าเอ็นดูจริงๆ ขอให้ไปสู่สุขติ" ผู้ใช้งาน X ชาวญี่ปุ่นรายหนึ่งกล่าว

บริษัทของคุซามะเปิดเผยว่า เธอเสียชีวิตลงอย่างสงบที่โรงพยาบาลในกรุงโตเกียว