“สามารถ เจนชัยจิตรวนิช” ชี้สิทธิประกันตัวต้องเท่าเทียม จี้ยุติธรรมไทยอย่าปล่อยคนยังไม่ตัดสินติดคุก
วันที่ 11 พ.ค.69 นายสามารถ เจนชัยจิตรวนิช โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก สามารถ เจนชัยจิตรวนิช ระบุว่า...
"ยินดีกับผู้ที่ได้รับอิสรภาพตามกระบวนการกฎหมายครับ แต่ในฐานะคนทำงานด้านความยุติธรรม เราต้องไม่ลืมพี่น้องอีกหลายคนที่ยังอยู่หลังกำแพงทั้งที่คดียังไม่สิ้นสุด สิทธิในการประกันตัวตามรัฐธรรมนูญควรเป็นของทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน เพื่อให้กระบวนการยุติธรรมสง่างามสำหรับทุกฝ่าย"ตามหลักการสากลและรัฐธรรมนูญไทย มีหลักการที่น่าสนใจดังนี้ครับ:
1. หลักการสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นผู้บริสุทธิ์ (Presumption of Innocence)
รัฐธรรมนูญมักจะระบุไว้ชัดเจนว่า "ในคดีอาญา ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าผู้ต้องหาหรือจำเลยไม่มีความผิด" และก่อนที่มีคำพิพากษาอันถึงที่สุด จะปฏิบัติต่อบุคคลนั้นเสมือนเป็นผู้กระทำความผิดไม่ได้
2. ปัญหาการเข้าถึงสิทธิในการประกันตัว
สิ่งที่คุณพูดถึงสะท้อนให้เห็นปัญหาเชิงโครงสร้างในกระบวนการยุติธรรม เช่น:
การคุมขังระหว่างพิจารณาคดี: หลายกรณีที่จำเลยยังไม่ถูกตัดสินว่าผิด แต่ไม่ได้รับสิทธิประกันตัว ทำให้ต้องสูญเสียอิสรภาพไปก่อนล่วงหน้า ความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ: "คุกมีไว้ขังคนจน" เป็นวลีที่สะท้อนว่าผู้ที่มีทรัพยากรน้อยมักเข้าถึงสิทธิการประกันตัวได้ยากกว่า มาตรฐานการใช้ดุลยพินิจ: การตีความเหตุผลในการไม่อนุญาตให้ปล่อยตัวชั่วคราวที่บางครั้งถูกมองว่าเข้มงวดเกินไป 3. ผลกระทบต่อสิทธิมนุษยชน
การที่บุคคลต้องไปอยู่ในเรือนจำทั้งที่กระบวนการพิจารณายังไม่สิ้นสุด ส่งผลกระทบอย่างรุนแรง ทั้งต่อชื่อเสียง ครอบครัว และโอกาสในการต่อสู้คดีอย่างเต็มที่ ซึ่งหากสุดท้ายศาลยกฟ้อง การชดเชยจากภาครัฐในภายหลังก็มักจะไม่คุ้มค่ากับสิ่งที่สูญเสียไป
ตามหลักการสากลและรัฐธรรมนูญไทย มีหลักการที่น่าสนใจดังนี้ครับ:
1. หลักการสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นผู้บริสุทธิ์ (Presumption of Innocence)
รัฐธรรมนูญมักจะระบุไว้ชัดเจนว่า "ในคดีอาญา ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าผู้ต้องหาหรือจำเลยไม่มีความผิด" และก่อนที่มีคำพิพากษาอันถึงที่สุด จะปฏิบัติต่อบุคคลนั้นเสมือนเป็นผู้กระทำความผิดไม่ได้
2. ปัญหาการเข้าถึงสิทธิในการประกันตัว
สิ่งที่คุณพูดถึงสะท้อนให้เห็นปัญหาเชิงโครงสร้างในกระบวนการยุติธรรม เช่น:
การคุมขังระหว่างพิจารณาคดี: หลายกรณีที่จำเลยยังไม่ถูกตัดสินว่าผิด แต่ไม่ได้รับสิทธิประกันตัว ทำให้ต้องสูญเสียอิสรภาพไปก่อนล่วงหน้า
ความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ: "คุกมีไว้ขังคนจน" เป็นวลีที่สะท้อนว่าผู้ที่มีทรัพยากรน้อยมักเข้าถึงสิทธิการประกันตัวได้ยากกว่า
มาตรฐานการใช้ดุลยพินิจ: การตีความเหตุผลในการไม่อนุญาตให้ปล่อยตัวชั่วคราวที่บางครั้งถูกมองว่าเข้มงวดเกินไป
3. ผลกระทบต่อสิทธิมนุษยชน
การที่บุคคลต้องไปอยู่ในเรือนจำทั้งที่กระบวนการพิจารณายังไม่สิ้นสุด ส่งผลกระทบอย่างรุนแรง ทั้งต่อชื่อเสียง ครอบครัว และโอกาสในการต่อสู้คดีอย่างเต็มที่ ซึ่งหากสุดท้ายศาลยกฟ้อง การชดเชยจากภาครัฐในภายหลังก็มักจะไม่คุ้มค่ากับสิ่งที่สูญเสียไป