“นายกสมาคมชาวนา-เกษตรกรไทย” เตือน“ผู้ค้าเมล็ดพันธุ์ข้าว” อย่าทำนาบนหลังคน
สัมภาษณ์พิเศษโดย : พุทธชาติ แซ่เฮ้ง
หมายเหตุ : ตามที่เกษตรกรได้ร้องเรียนผ่านสมาคมชาวนาและเกษตรกรไทย ถึงวิธีการผลิต รวบรวมเมล็ดพันธุ์ข้าว ที่ไม่มีคุณภาพเพื่อจำหน่าย หรือแจกจ่ายให้พี่น้องเกษตรกร ทั้งนี้ “ปราโมทย์ เจริญศิลป์” นายกสมาคมชาวนาและเกษตรกรไทย ได้ให้สัมภาษณ์กับ “สยามรัฐ” เรียกร้องให้ภาครัฐ เข้าไปกำกับดูแลอย่างใกล้ชิด อย่าปล่อยให้ชาวนารับกรรม พร้อมปรามผู้ค้าเมล็ดพันธุ์ข้าว “อย่าทำนาบนหลังคน”
-ข้อร้องเรียนของเกษตรกรเรื่องเมล็ดพันธุ์ข้าว เป็นอย่างไร
เนื่องจากในปีนี้ภัยแล้งมีสภาวะที่รุนแรงและส่งผลเสียในวงกว้าง แม้แต่ผู้ประกอบการรวบรวม และจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าวก็ได้รับผลกระทบ โดยสาเหตุมาจากแปลงเมล็ดพันธุ์ไม่สามารถทำการเพาะปลูกได้ ก็เลยหาวิธีรวยทางลัดโดยหาซื้อข้าวเปลือกตามท้องไร่ท้องนามาคัดแยกเพื่อนำไปบรรจุถุงทำเป็นเมล็ดพันธุ์ โดยไม่คำนึงถึงผลกระทบที่จะเกิดกับพี่น้องเกษตรกรชาวนา อีกทั้งตอนนี้ราคาเมล็ดพันธุ์ข้าวค่อนข้างแพง จึงเป็นการเปิดช่องทางให้พ่อค้าหัวใสใจคด รอจังหวะเพื่อหาโอกาสทำมาหากินบนความเดือดร้อนของเกษตรกร และสุดท้ายปลายทางการตลาดก็จะเจอปัญหาด้านคุณภาพ
โดยเมล็ดพันธุ์ข้าวที่ผู้ประกอบการรวบรวม และจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าว กว้านซื้อส่วนใหญ่ไม่ได้คุณภาพ ตามมาตรฐานที่กำหนด เป็นเมล็ดพันธุ์ข้าวที่ไม่เหมาะที่จะทำพันธุ์ และด้อยคุณภาพ เพราะมีสิ่งปลอมปนร่วมอยู่ด้วยทั้งข้าวดีด วัชพืชข้าว เก็บเกี่ยวเขียว และนำไปจำหน่ายให้กับเกษตรกรในราคาที่สูง เช่น รับซื้อในราคากิโลกรัมละ 9 บาท แต่ขายในราคากิโลกรัมละ 20 บาท ซึ่งเกษตรกรไม่สบายใจที่ผู้ประกอบการทำพฤติกรรมเช่นนี้ เพราะจะส่งผลกระทบโดยตรงกับเกษตรกร ในเรื่องการพัฒนาคุณภาพข้าว ต้องกลายเป็นผู้รับกรรม
นอกจากนี้ ครม. มีมติให้กรมการข้าวดำเนินโครงการรักษาระดับปริมาณและคุณภาพข้าว ปี 2563/64 จัดหาเมล็ดพันธุ์ช่วยเหลือเกษตรกรผู้ประสบภัย จำนวน 1.43 หมื่นตัน วงเงินกว่า 400 ล้านบาท โดยรับซื้อจาก ศูนย์ข้าวชุมชน สหกรณ์ และภาคเอกชน แต่จากการติดตามสังเกตการณ์ในนามสมาคมฯ พบว่า มีการไปกว้านซื้อเมล็ดพันธุ์แปลงข้าวที่สวยเพื่อรวบรวมให้ได้ปริมาณมาก และนำมาขายให้กับกรมการข้าว โดยไม่คำนึงถึงคุณภาพ
แต่โชคดีที่กรมการข้าว ได้ดำเนินการตรวจสอบพบว่าเป็นเมล็ดพันธุ์ข้าวไม่ได้มาตรฐาน จึงไม่ได้มีการลงนามทำสัญญาซื้อขาย โดยคำนึงถึงเกษตรกรเป็นสำคัญ เพราะหากทำสัญญา และนำเมล็ดพันธุ์ไม่ได้คุณภาพแจกให้กับเกษตรกร ผู้ที่รับกรรมก็คือ ชาวนา รวมทั้งมีความล่าช้า เนื่องจากชาวนาทำการเพาะปลูกข้าวไปแล้วมากกว่า 80-90% ของพื้นที่เพาะปลูกข้าวทั้งหมดทั่วประเทศ โดยใช้เมล็ดพันธุ์ของตัวเอง จึงไม่จำเป็นที่จะใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวแล้ว
-อยากบอกอะไรไปถึงผู้ประกอบการรวบรวม และขายเมล็ดพันธุ์ข้าว
อยากฝากไปถึงผู้ประกอบการรวบรวมเมล็ดพันธุ์ข้าวต่างๆ ทั้งศูนย์ข้าวชุมชน สหกรณ์ และภาคเอกชน การที่จะทำเมล็ดพันธุ์ข้าว ขอให้ได้มาตรฐาน 100% ไม่ใช่เพียง 70% และมาสแวงหาผลประโยชน์ “อย่าทำนาบนหลังคน” ขอให้ช่วยกันทำเพื่อประเทศชาติ ซึ่งอะไรที่ไม่ดี ผมเอา แต่อะไรที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติ และเกษตรกรผมเอาหมดทุกเรื่อง
-เมล็ดพันธุ์ข้าวที่ได้มาตรฐานต้องเป็นแบบไหน
เมล็ดพันธุ์ข้าวที่ดี ควรเป็นเมล็ดพันธุ์ที่สมบูรณ์ มีความบริสุทธิ์ ตรงตามพันธุ์ ไม่มีเมล็ดข้าวพันธุ์อื่น หรือเมล็ดวัชพืช รวมทั้งไม่มีข้าวดีด ข้าวเด้ง หรือสิ่งเจือปนอื่นๆ มาปนอยู่ เมล็ดมีความงอกดี ซึ่งตามมาตรฐานเมล็ดพันธุ์ข้าวที่ดีจะต้องมีความงอกไม่ต่ำกว่า 80%
-อยากฝากรัฐบาลให้ควบคุม ดูแลปัญหานี้อย่างไร
อยากฝากให้รัฐบาลสั่งการไปยังผู้ที่เกี่ยวข้อง เร่งตรวจสอบผู้ประกอบการรวบรวม และจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าว ไม่ตรวจรับรองหากไม่ผ่านมาตรฐาน อย่านั่งอยู่แต่ในห้องแอร์ ต้องลงไปดูในพื้นที่ ลงไปกำกับดูแลอย่างใกล้ชิด หรือประสานมายังสมาคมฯ เพื่อให้ช่วยดำเนินการ ซึ่งมีความยินดีที่จะดำเนินการให้ตามที่ภาครัฐต้องการ
-อยากเตือนอะไรไปยังเกษตรกรชาวนาหรือไม่
เกษตรกรชาวนา ต่อจากนี้จะซื้อเมล็ดพันธุ์ข้าว จะต้องดูมาตรฐาน มีใบรับรองจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือไม่ เช่น กรมการข้าว ซึ่งเกษตรกรจะต้องบูรณาการตัวเอง อย่าไปซื้อมัว เพราะซื้อเมล็ดพันธุ์ไม่ได้คุณภาพ อาจจะได้ผลผลิตไม่ตรงตามที่ตลาดต้องการ หรือตามเกณฑ์มาตรฐานในการส่งออก
-สมาคมชาวนาและเกษตรกรไทย พร้อมเป็นตัวกลางประสานงานช่วยเหลือเกษตรกรอย่างไร
สมาคมฯ พร้อมให้การสนับสนุนหากใครทำดี หมายถึง เกษตรกรได้เมล็ดพันธุ์ดี นำไปใช้ในการเพาะปลูก เพราะสมาคมฯ ไม่มีผลประโยชน์ และไม่รับผลประโยชน์จากใคร ที่สำคัญสมาคมฯ เรามีจุดยืน ทำเพื่อเกษตรกร ต่อจากนี้เกษตรกรต้องลืมตาอ้าปากได้ ผลิตเมล็ดข้าวพันธุ์ดี โดยสมาคมฯ จะเป็นผู้ชี้เป้าให้กับภาครัฐอะไรไม่มี ถามได้ทุกเวลา