“กรมฯน้ำบาดาล”สร้างระบบประปาบาดาล ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย-พร้อมส่งน้ำระยะไกล
ในปี 2563 คาดการณ์กันว่า ประเทศไทยจะเจอวิกฤตภัยแล้งที่มีความรุนแรงมากสุดในรอบ 40 ปี นับตั้งแต่ปี 2522 โดยกรมอุตุนิยมวิทยา คาดการณ์ว่าประเทศไทยต้องเผชิญฝนแล้งยาวนานจนถึงเดือน มิ.ย. ปริมาณฝนจะต่ำกว่าค่าปกติ 3-5 เปอร์เซ็นต์ ในพื้นที่แล้งซ้ำซาก ได้แก่ ภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต้ตอนบน
โดยวิกฤตภัยแล้งปี 2563 ส่งผลกระทบรุนแรงต่อประชาชนอย่างน้อย 14 จังหวัด รวมทั้งสิ้น 3,785 หมู่บ้านแล้ว บางพื้นที่เริ่มขาดแคลนน้ำสำหรับผลิตน้ำประปา เกษตรกรหลายร้อยรายต้องยอมปล่อยพืชผลยืนต้นตาย เพื่อรักษาน้ำเอาไว้อุปโภคบริโภค
และตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาในพื้นที่ ต.สนามไชย อ.นายายอาม จ.จันทบุรี จะประสบปัญหาขาดแคลนน้ำอุปโภค บริโภค เป็นประจำทุกปี เมื่อถึงฤดูแล้ง น้ำผิวดินที่เคยใช้ในระบบประปา จะมีคุณภาพน้ำหร่อยหรือเค็ม ท่ามกลางปัญหาภัยแล้งที่ทวีความรุนแรงมากขึ้นเรื่อยๆ ประชาชน กว่า 1,400 ครัวเรือน หรือประมาณ 5,000 คน ในพื้นที่ 8 หมู่บ้าน ต้องรอคอยการส่งน้ำจากเทศบาลตำบลสนามไชย ซึ่งมีรถบรรทึกน้ำเพียงคันเดียว นำน้ำไปแจกจ่ายให้กับบ้านเรือนประชาชน ทันบ้าง ไม่ทันบ้าง มีน้ำไปแจกบ้าง ไม่มีบ้างตามแต่สถานการณ์
ล่าสุด "กรมทรัพยากรน้ำบาดาล" กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้ก่อสร้างระบบประประบาดาลที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทยได้สำเร็จ สามารถจ่ายน้ำให้กับประชาชนในพื้นที่ ต.สนามไชย อ.นายายอาม จ.จันทบุรี และพื้นที่ใกล้เคียงได้อย่างสมบูรณ์ โดยระบบประปาบาดาลดังกล่าว ประกอบด้วย บ่อบาดาล 12 บ่อ หอถังสูง 27 เมตร ความจุ 120,000 ลิตร จำนวน 2 ถัง ส่งจ่ายน้ำได้ทั่วทั้งตำบล ผ่านท่อเมนเดิมของเทศบาลตำบลสนามไชย มีถังเก็บน้ำความจุ 100,000 ลิตร จำนวน 8 ถัง สำรองน้ำไว้ใช้ได้ 1-2 วัน กรณีที่ต้องปิดหรือพักระบบเพื่อซ่อมบำรุง และมีกำลังมากถึง 1.54 ล้านลิตรต่อวัน หรือ 562 ล้านลิตรต่อปี
โดยความต้องการน้ำในพื้นที่หลังจากได้ส่งน้ำไปแล้ว ปริมาณน้ำเพียงพอกับความต้องการของประชาชนทั้ง ต.สนามไชย ครอบคลุมพื้นที่ 50 ตร.กม. ประชากรกว่า 5,000 คน หรือ 1,400 หลังคาเรือน ได้รับประโยชน์ ทั้งนี้ เทศบาลตำบลสนามไชย อยู่ระหว่างดำเนินการเปลี่ยนท่อเมนของระบบประปาเดิมพร้อมขยายท่อเมนไปยังพื้นที่อื่นๆ ใกล้เคียงให้สามารถใช้น้ำบาดาลได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ
นอกจากนี้ ยังมีโครงการในพื้นที่อื่น ขณะนี้อยู่ระหว่างดำเนินการในพื้นที่จังหวัดร้อยเอ็ด คือ โครงการศึกษาการพัฒนาแหล่งน้ำบาดาลและการส่งน้ำระยะไกลขนาดใหญ่ เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนน้ำวิกฤตภัยแล้ง ต.ศรีสมเด็จ อ.ศรีสมเด็จ จ.ร้อยเอ็ด ซึ่งภาพรวมรับมือสถานการณ์ภัยแล้งของกรมฯมีโครงการที่ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากรัฐบาลประจำปี พ.ศ. 2563 ได้แก่
โครงการน้ำบาดาลเพื่อการเกษตร / โครงการน้ำบาดาลระดับลึกเพื่อแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำบาดาลกร่อยเค็ม / โครงการเพิ่มน้ำต้นทุนและระบบกระจายน้ำเพื่อสนับสนุนแผนปฏิบัติการฟื้นฟูเยียวยาเกษตรกรผู้ประสบภัยฝนทิ้งช่วงและอุทกภัย ปี 2562 / โครงการเจาะบ่อน้ำบาดาลเสริมให้กับแหล่งน้ำดิบเพื่อแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำในช่วงฤดูแล้ง / โครงการศึกษาการพัฒนาน้ำบาดาลเพื่อความมั่นคงระดับชุมชน / โครงการศึกษาสำรวจจุดจ่ายน้ำบาดาลเพื่อประชาชนตามถนนสายหลักทั่วประเทศ / โครงการศึกษาการพัฒนาน้ำบาดาลเพื่อการเกษตรแปลงใหญ่ / โครงการศึกษาการพัฒนาแหล่งน้ำบาดาลขนาดใหญ่ Riverbank Filtration / โครงการศึกษาความเหมาะสมของรูปแบบการส่งน้ำบาดาลระยะไกล เพื่อแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำในพื้นที่ลุ่มน้ำชายฝั่งทะเลตะวันออก เป็นต้น รวมทั้งสิ้น 2,029 แห่ง หรือ 2,228 บ่อ ขณะนี้ดำเนินการเจาะเสร็จสิ้นแล้ว 1,066 บ่อ คิดเป็นร้อยละ 47.8 คงเหลืออีก 1,162 บ่อ คิดเป็นร้อยละ 52.2 ทั้งนี้ หากดำเนินการแล้วเสร็จทุกโครงการจะมีประชาชนได้รับประโยชน์ 298,872 ครัวเรือน พื้นที่ได้รับประโยชน์ 63,200 ไร่ และมีปริมาณน้ำรวม 206.54 ล้านลูกบาศก์เมตร