สำนักงานพาณิชย์จังหวัดจันทบุรี เปิดตัว “Durian Flavor Card” ถอดรหัสทุเรียนไทย เปิดตลาดใหม่ด้วยนวัตกรรม

เมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2569 สำนักงานพาณิชย์จังหวัดจันทบุรีจัดงาน “ถอดรหัสทุเรียนไทย เปิดตลาดใหม่ด้วยนวัตกรรม” (Decoding Thai Durian – Creating New Market Opportunities Through Innovation) ณ ตลาด อ.ต.ก. เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร เพื่อเผยแพร่ผลการดำเนินงานโครงการจัดทำฐานข้อมูลอัตลักษณ์ทุเรียนเพื่อส่งเสริมการตลาดสินค้าเกษตรอัตลักษณ์ของไทย พร้อมเปิดตัว “Durian Flavor Card” หรือการ์ดแสดงอัตลักษณ์ด้านกลิ่นรสของทุเรียน ซึ่งพัฒนาขึ้นเพื่อเป็นเครื่องมือในการสื่อสารความแตกต่างของทุเรียนจากแหล่งผลิตต่าง ๆ ให้เข้าใจได้ง่ายและนำไปใช้ประโยชน์ทางการตลาดได้จริง

นางสาวอรอนุช ผดุงวิถี พาณิชย์จังหวัดจันทบุรี กล่าวว่า ทุเรียนไทยมีความหลากหลายด้านรสชาติ กลิ่น และเนื้อสัมผัส แม้จะเป็นทุเรียนพันธุ์เดียวกัน แต่เมื่อมาจากแหล่งผลิตที่แตกต่างกันก็อาจมีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างกันตามสภาพแวดล้อม ฤดูกาล และการจัดการผลผลิต ดังนั้น การมีข้อมูลที่สามารถอธิบายความแตกต่างเหล่านี้ได้อย่างเป็นระบบ จะช่วยให้ผู้ผลิตและผู้ประกอบการสามารถสื่อสารจุดเด่นของสินค้าได้ชัดเจนยิ่งขึ้น และช่วยให้ผู้บริโภคสามารถเลือกทุเรียนได้ตรงกับความชอบของตนเอง

ทั้งนี้ Durian Flavor Card ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อจัดลำดับว่าทุเรียนจากแหล่งใดดีกว่ากัน แต่ต้องการสร้างภาษากลางในการอธิบายว่า ทุเรียนแต่ละแหล่งมีอัตลักษณ์และความแตกต่างอย่างไร ซึ่งจะช่วยเปลี่ยนจากการสื่อสารในลักษณะกว้าง ๆ เช่น “หวาน มัน อร่อย” ไปสู่การสื่อสารที่มีรายละเอียดและมีข้อมูลรองรับมากขึ้น

โครงการดังกล่าวเป็นการทำงานระหว่างสำนักงานพาณิชย์จังหวัดจันทบุรีและสำนักงานพาณิชย์จังหวัดภาคตะวันออก ผ่านการร่วมมือกับหน่วยวิจัยทางประสาทสัมผัสและผู้บริโภค มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (Kasetsart University Sensory and Consumer Research Center: KUSCR) และบริษัท กู๊สเทค โกลบอล จำกัด โดยมีการใช้กระบวนการวิเคราะห์ ลักษณะทางประสาทสัมผัสเชิงพรรณนา (Descriptive Sensory Analysis) จากผู้ทดสอบที่ผ่านการฝึกฝนและมีการเก็บข้อมูลเชิงลึก ก่อนนำผลการศึกษามาแปลเป็นข้อมูลโพรไฟล์ด้านกลิ่น รสชาติ และเนื้อสัมผัส ตลอดจนคำอธิบายที่ผู้บริโภคทั่วไปสามารถเข้าใจได้ โดยภายใต้โครการได้คัดเลือกพันธุ์ทุเรียนจากแหล่งผลิต 8 จังหวัด (จันทบุรี ปราจีนบุรี เพชรบุรี ประจวบขีรีขันธ์ ศรีสะเกษ อุตรดิตถ์ ยะลา สุราษฎร์ธานี) ทดสอบตัวอย่างละ 2 ครั้ง โดยผู้ทดสอบที่ผ่านการฝึกฝน 9 คน

ในการนี้ ได้มีการนำผลการศึกษาทางวิชาการมาเชื่อมโยงเข้ากับการสื่อสารเชิงการตลาด และพัฒนาเป็นฐานข้อมูล Durian Flavor Card รวมถึง E-Catalog ภาษาไทยและภาษาอังกฤษ และสื่อดิจิทัลสำหรับใช้ในการประชาสัมพันธ์ การนำเสนอสินค้า และการเจรจาธุรกิจ โดยสำนักงานพาณิชย์จังหวัดจันทบุรี เห็นว่า

ฐานข้อมูลอัตลักษณ์ดังกล่าวสามารถนำไปต่อยอดได้ทั้งในด้านการสร้างเรื่องราวสินค้า (Product Storytelling) การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ การสร้างแบรนด์ การสื่อสารกับผู้บริโภค และการนำเสนอสินค้าแก่คู่ค้าต่างประเทศ โดยเฉพาะการสร้างความแตกต่างให้กับทุเรียนไทยในตลาดที่มีการแข่งขันสูง

การดำเนินโครงการจึงไม่ได้มุ่งเพียงการจัดทำฐานข้อมูล แต่เป็นการนำ “ข้อมูลอัตลักษณ์” มาเชื่อมต่อกับ “โอกาสทางการตลาด” เพื่อให้ความแตกต่างของแหล่งผลิตกลายเป็นคุณค่าและจุดขาย สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้า และลดการพึ่งพาการแข่งขันด้านราคาเพียงอย่างเดียว นอกจากนี้ ภายในงานยังมีกิจกรรมลงนามความร่วมมือเพื่อเชื่อมโยงเครือข่ายและโอกาสทางการตลาด รวมถึงเวทีเสวนา “ถอดรหัสทุเรียนไทย เปิดตลาดใหม่ด้วยนวัตกรรม” โดยมีผู้แทนจากภาครัฐ ภาคธุรกิจ และภาคการเกษตรร่วมแลกเปลี่ยนมุมมอง เพื่อผลักดันการนำข้อมูลอัตลักษณ์ไปใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์อย่างเป็นรูปธรรม

สำนักงานพาณิชย์จังหวัดจันทบุรี เชื่อว่า หากต้นแบบ Durian Flavor Card สามารถช่วยให้ผู้บริโภคเข้าใจความแตกต่างของทุเรียนแต่ละชนิดได้มากขึ้น และผู้ประกอบการสามารถนำข้อมูลไปใช้ในการสื่อสารและสร้างมูลค่าเพิ่มได้อย่างมีประสิทธิภาพ จะเป็นพื้นฐานสำคัญสำหรับการขยายผลไปสู่ ทุเรียนหลากหลายสายพันธุ์ ฤดูกาล และแหล่งผลิต รวมถึงสินค้าเกษตรอัตลักษณ์ประเภทอื่นในอนาคต