อันตรายมาก! ลิ่มเลือดอุดตันหลอดเลือดในปอดเฉียบพลัน

หมอดังรพ.วิชัยยุทธเผย จากเคยพบน้อย ปัจจุบันพบบ่อยขึ้นในคนไทยกลุ่มสูงวัย 60 อัพ ทั้งอันตรายถ้าไม่ได้รับการรักษาทันที ขณะยาที่ใช้ยังแพง นพ.มนูญ ลีเชวงวงศ์ แพทย์เฉพาะทางด้านโรคระบบการหายใจ ผู้ป่วยหนัก และโรคผู้สูงอายุ โรงพยาบาลวิชัยยุทธ และประธานชมรมเชื้อราทางการแพทย์ประเทศไทย ได้โพสต์ผ่านเพจ “หมอมนูญ ลีเชวงวงศ์ FC” ระบุ “โรคลิ่มเลือดอุดตันหลอดเลือดในปอดเฉียบพลัน (Acute pulmonary embolism) ปัจจุบันรักษาได้ด้วยยาต้านการแข็งตัวของเลือด มีทั้งยาฉีดเฮพาริน (Heparin) คู่กับยารับประทาน วาร์ฟาริน (warfarin) และล่าสุดยาต้านการแข็งตัวของเลือดกลุ่มใหม่ หรือโดแอ็ก (DOACs) โรคนี้เคยพบน้อยในคนไทยเมื่อเทียบกับคนในประเทศตะวันตก แต่ปัจจุบันพบบ่อยขึ้นเรื่อยๆในผู้ป่วยอายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไป เป็นโรคที่อันตรายถ้าไม่ได้รับการรักษาทันที ผู้ป่วยชายไทยอายุ 84 ปี มีโรคความดันโลหิตสูง ปกติแข็งแรงดี ไม่กินเหล้า ไม่สูบบุหรี่ มาโรงพยาบาลด้วยอาการเจ็บหน้าอกข้างขวาเวลาไอ เจ็บแบบแหลมๆ เหมือนเข็มมาแทง 2 วัน ไม่เหนื่อย ไม่มีไข้ ขาข้างซ้ายบวมเล็กน้อย ไม่เจ็บ ตรวจร่างกายไม่มีไข้ หัวใจเต้น 82 ครั้งต่อนาที ฟังปอด ลมเข้าปอดข้างขวาน้อยกว่าข้างซ้าย ขาข้างซ้ายบวมเล็กน้อย ไม่เจ็บ ระดับออกซิเจนในเลือด 97% ปกติ เจาะเลือด เม็ดเลือดขาวปกติ ค่า D-dimerในเลือดสูงเล็กน้อย 610 (ปกติ 0-500) คลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG) ปกติ เอกซเรย์ปอดเห็นน้ำในเยื่อหุ้มปอดด้านขวาเล็กน้อย ทำคอมพิวเตอร์ฉีดสีดูหลอดเลือดในปอด (CT pulmonary angiogram) พบลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดขนาดเล็กในปอดขวาและซ้ายกลีบล่าง และมีน้ำในช่องปอดขวาเล็กน้อย ได้ให้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดกลุ่มใหม่ Edoxaban ชนิดรับประทานวันละ 1 ครั้ง อาการเจ็บหน้าอกเวลาหายใจดีขึ้น ไม่เหนื่อย นอนรักษาในโรงพยาบาล 3 วันกลับบ้านได้ อาการเจ็บหน้าอกหายใน 6 วันหลังกินยาต้านการแข็งตัวของเลือด Edoxaban เอกซเรย์ปอดซ้ำหลังกินยา 2 สัปดาห์ น้ำในเยื่อหุ้มปอดหายหมด ขาซ้ายยุบบวมหายเป็นปกติ ผู้ป่วยรายนี้ เริ่มต้นมีลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำของขาข้างซ้าย ต่อมาลิ่มเลือดนี้หลุดไปอุดกั้นหลอดเลือดแดงในปอด ผมเลือกให้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (โดแอ็ก)โดยไม่ให้ยาฉีดเฮพารินก่อน เพราะผู้ป่วยรายนี้อาการและลิ่มเลือดอุดตันในปอดไม่มาก ผู้ป่วยรายนี้อาการดีขึ้นเร็ว ให้กลับบ้านภายในเวลา 3 วัน ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (โดแอ็ก)ในประเทศไทยมีทั้งหมด 4 ชนิด ยานี้มีข้อดี เป็นยากิน ออกฤทธิ์เร็ว และไม่จำเป็นต้องเจาะเลือดเพื่อติดตามค่าการแข็งตัวของเลือดเหมือนการกินยาวาร์ฟาริน ข้อเสียของยาตัวนี้คือ ราคายังค่อนข้างแพง ผู้ป่วยต้องกินยาต้านการแข็งตัวของเลือดต่อเนื่องอีก 6 เดือน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดลิ่มเลือดอุดตันซ้ำ และต้องเคลื่อนไหวขยับขาบ่อยๆ