พลิกผืนนาร้าง 12 ไร่ ปลูกส้มจุกพันธุ์พื้นเมืองจะนะ
สวนส้มจุกคุ้งคลองวัวของ นายดนหลีม สุนทรมาลาตี อายุ 58 ปี หมู่ที่ 5 ต.แค อ.จะนะ จ.สงขลา พื้นที่บริเวณดังกล่าวก่อนหน้านี้เป็นนาร้างไม่สามารถใช้ประโยชน์ได้ จึงมาพลิกผืนนาร้างโดยขุดยกร่องทำไร่นาสวนผสม ทั้งหมด 12 ไร่ ปลูกส้มจุกพันธุ์พื้นเมือง 600 ต้น ตามมาตรฐาน ความกว้างของต้น 6 x 8 เมตร ปลูกส้มจุก 3 รุ่น รุ่นแรก อายุ 3 ปีครึ่ง รุ่นที่ 2 อายุ 2 ปีครึ่ง และรุ่นที่ 3 อายุ 1 ปีเศษ รวมทั้งปลูกกล้วยน้ำว้า สับปะรด ถั่วฝักยาวและแตงโม แซมในร่องส้มจุก ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง ของในหลวงรัชกาลที่ 9
นายดนหลีม เล่าว่า ปลูกส้มจุกมาตั้งแต่รุ่นทวด รุ่นพ่อและถึงรุ่นตนเอง สำหรับที่สวนแห่งนี้เป็นรุ่นอายุ 3 ปีครึ่งและรุ่นอายุ 2 ปีครึ่ง ในส่วนของผลผลิตระยะ 2 ปี ส้มจุกเริ่มให้ผลผลิตแต่ไว้ได้ไม่มาก แค่ต้นละ 9-10 ลูกเท่านั้น เพราะถ้าเก็บลูกไว้มากกว่านั้นต้นจะโทรม เพราะโครงสร้างของต้นยังไม่แข็งแรงพอ
“ส้มจุกที่ปลูกเป็นส้มจุกพันธุ์ดั่งเดิม พันธุ์จะนะโดยตรง รสชาติความหอมของกลิ่นและขนาดของผลจะไม่ผิดเพี้ยนไปจากเดิม นี่คือของแท้ ส้มสายพันธุ์ดังกล่าวเป็นส้มสายพันธุ์ดั่งเดิมที่เคยสร้างชื่อและเป็นอัตลักษณ์แห่งเมืองจะนะ มาตั้งแต่ครั้งทวด เกษตรกรรุ่นลูกรุ่นหลานไม่มีใครปลูกกัน คำว่าตำนานส้มจุกเมืองจะนะ มันจะเหลือเพียงแค่ตำนาน แต่วันนี้ผมคิดเพื่ออนุรักษ์ฟื้นฟู ส้มสายพันธุ์นี้ให้กลับมามีชื่อเหมือนดั่งเดิมอีกครั้งหนึ่ง โดยอนุรักษ์ไว้จากต้นต้นเดิมที่เคยแพร่พันธุ์ที่บ้านแคเหนือได้ทำการตอนกิ่งเสียบยอดขยายพันธุ์จนกระทั่งถึงทุกวันนี้ เพราะว่าเกษตรกรส่วนใหญ่ใน อ.จะนะ ไม่มีใครปลูกส้มจุก เพราะมีพืชตัวอื่นเข้ามาแทน ทั้งลองกอง มังคุด ทุเรียน และยางพารา”
สำหรับผลผลิตส้มจุกพันธุ์พื้นเมืองจะนะ ผลมาตรฐาน 4 ผลต่อ 1 กิโลกรัม ๆละ 200 บาท ซึ่งเป็นราคาที่พ่อค้ามารับซื้อจากสวน เนื่องจากส้มจุกพันธุ์พื้นเมืองต้องใช้ระยะเวลา 8 เดือนหลังออกดอกจนส้มสุก จึงจะเก็บขายได้ ตกราคาผลละ 50 บาทและหลังจากสุก 8 เดือนจะเก็บไว้ที่ต้นได้อีก 3 เดือน ต้นขนาดนี้อายุ 3 ปีครึ่ง สามารถไว้ผลได้ 100 ผล มากกว่านั้นไม่ได้ เพราะจะทำให้ต้นโทรมเร็ว มีต้นพันธุ์ของแท้ดั่งเดิมขายต้นละ 200 บาท รับประกันคุณภาพส้มจุกบ้านแคเหนือของดีเมืองจะนะ
สวนส้มจุกคุ้งคลองวัวของ “นายดนหลีม สุนทรมาลาตี” ทางจังหวัดสงขลา โดยนายทรงพล สวาสดิ์ธรรม ผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา ได้ให้การสนับสนุนการจัดระบบน้ำเพื่อเป็นแปลงตัวอย่างและสร้างแบรนด์สินค้า บรรจุภัณฑ์เพื่อส่งเสริมการตลาด และเป็นพืชอัตลักษณ์ของ อ.จะนะ นอกจากนี้ยังจำหน่ายกิ่งพันธุ์ส้มจุกเพื่อนำไปขยายพันธุ์ต่อ เป็นที่ต้องการอย่างมาก สำหรับผลส้มจุกจะสุกเต็มที่ให้รสชาติหวาน อร่อยพร้อมออกจำหน่ายในช่วงเดือนกรกฎาคม2560
ปรีชา สถิตย์เรืองศักดิ์ / สงขลา