เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตถั่วเหลืองส่งเสริมการเกษตรแปลงใหญ่ประชารัฐถั่วเหลือง

นายนรุทธิ์ อุทธา สหกรณ์จังหวัดเชียงใหม่ กล่าวว่า การส่งเสริมเกษตรแปลงใหญ่ประชารัฐถั่วเหลือง อุตสาหกรรมถั่วเหลืองของไทยมีความต้องการใช้ผลผลิตถั่วเหลืองจำนวนมาก แต่ปัจจุบันมีการผลิตถั่วเหลืองในประเทศเพียงร้อยละ 1.30 ของความต้องการใช้ จำเป็นต้องพึ่งพาการนำเข้าจากต่างประเทศถึงร้อยละ 98.70 เมื่อพิจารณาถึงสถานการณ์การผลิตถั่วเหลืองของประเทศไทย พบว่าพื้นที่เพาะปลูกและผลผลิตถั่วเหลืองลดลงอย่างต่อเนื่อง ในปี 2561/62 มีพื้นที่เพาะปลูก 0.132 ล้านไร่ ผลผลิต 37,911 ตัน เมื่อเทียบกับปี 2560/61 ลดลงจากเนื้อที่ 0.135 ล้านไร่ และผลผลิต 38,097 ตัน (ลดลงร้อยละ 2.22 และร้อยละ 0.44 ตามลำดับ) ในขณะที่ผลผลิตต่อไร่อยู่ที่ 287 กิโลกรัม เพิ่มขึ้นจากปี 2560/61 ที่ให้ผลผลิต 281 กิโลกรัมต่อไร่ (เพิ่มขึ้นร้อยละ 2.14 เนื่องจากภูมิอากาศเอื้ออำนวย) โดยราคาเมล็ดถั่วเหลือเกรดคละที่เกษตรกรขายได้ปี 2561 (มกราคม-พฤษภาคม) เฉลี่ยกิโลกรัมละ 16.68 บาท สาเหตุที่เนื้อที่เพาะปลูกถั่วเหลืองลดลง เนื่องจากมีต้นทุนการผลิตสูงและต้องใช้แรงงานคนในการเก็บเกี่ยวประกอบกับผลตอบแทนจากการปลูกถั่วเหลืองต่ำกว่าพืชแข่งขันชนิดอื่น จากประเด็นปัญหาด้านการผลิตดังกล่าว และการพึ่งพาการนำเข้าถั่วเหลืองเป็นหลัก ซึ่งหากเกิดเหตุการณ์ที่ส่งผลกระทบต่อการนำเข้าจะส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมถั่วเหลือง ดังนั้นการเพิ่มผลผลิตถั่วเหลืองในประเทศจึงมีความจำเป็น เพื่อสร้างความมั่นคงด้านอาหาร (Food security) ของประเทศไทยในอนาคต กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้มีนโยบายส่งเสริมให้เกิดการผลิตถั่วเหลืองในประเทศ ซึ่งถั่วเหลืองที่ผลิตได้ในประเทศเป็นสายพันธุ์ธรรมชาติที่ปราศจากการตัดต่อพันธุกรรม (Non GMOs) จึงเป็นที่ต้องการของตลาดในการผลิตเป็นอาหารปลอดภัย (food safety) รูปแบบการส่งเสริมการผลิตถั่วเหลืองให้เกษตรกรรวมกลุ่มในลักษณะเกษตรกรรมแปลงใหญ่ เพื่อให้เกิดการใช้ทรัพยากรการผลิตร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพสามารถลดต้นทุนการผลิตและการตลาด โดยเน้นเกษตรกรเป็นศูนย์กลางในการพัฒนาในลักษณะ Consumer Centric และพัฒนาตลาดห่วงโซ่การผลิต เกษตรกรมีองค์ความรู้ในเรื่องของการผลิตถั่วเหลืองให้ได้คุณภาพ มีการถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตที่เหมาะสม นิคมสหกรณ์แม่แตง สำนักงานสหกรณ์จังหวัดเชียงใหม่ ได้ดำเนินโครงการส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่ประชารัฐถั่วเหลือง ร่วมกับสหกรณ์นิคมแม่แตง จำกัด ซึ่งมีบริษัท กรีนสปอต จำกัด บริษัท น้ำมันพืชไทย จำกัด (มหาชน) และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์วิทยาเขตกำแพงแสน ให้การสนับสนุนตั้งแต่ปีงบประมาณ 2559 เป็นต้นมา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อลดต้นทุนการผลิต เพิ่มผลผลิตต่อไร่ เพิ่มศักยภาพการผลิตและมาตรฐานสินค้า เชื่อมโยงการตลาดโดยใช้ระบบตลาดนำการผลิต (MOU) ส่งเสริมการรวมกลุ่ม การผลิตในรูปแบบสหกรณ์ เป้าหมายพื้นที่ 1,000 ไร่ ในพื้นที่ตำบลสันป่ายาง ตำบลสบเปิง อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ จำนวนเกษตรกรเข้าร่วมโครงการ 152 ราย กิจกรรมโครงการประกอบด้วย การจัดทำแปลงสาธิตการใช้น้ำหมักจากฟาร์มปศุสัตว์ การใช้ปุ๋ยน้ำสกัดสูตรเข้มข้น และปุ๋ยอินทรีย์เม็ด การดูแลแปลงและการตรวจติดตามให้คำปรึกษาแนะนำ การแก้ไขปัญหาและการประเมินผลโครงการภายใต้การบูรณาการร่วมกับหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง และได้รับการสนับสนุนงบประมาณ จากบริษัท กรีนสปอต จำกัด บริษัท น้ำมันพืชไทย จำกัด (มหาชน) ผลการดำเนินการพบว่าการผลิตถั่วเหลืองหลังนาของปี 2560/2561 สามารถเพิ่มผลผลิตเป็น 350-400 กิโลกรัมต่อไร่ โดยมีต้นทุนผลผลิตเฉลี่ยต่อไร่ 4,000.- บาท มีรายได้เฉลี่ย 6,750.- บาทต่อไร่ ปัญหาการผลิตถั่วเหลืองที่ยังปรากฏอยู่ในปัจจุบันคือ ต้นทุน สหกรณ์จังหวัดเชียงใหม่ กล่าวอีกว่า ในการผลิตสูง ซึ่งมาจากค่าจ้างแรงงานในการเตรียมดิน การปลูกและการเก็บเกี่ยว ปัญหาการขาดแคลนแรงงานในช่วงฤดูการเก็บเกี่ยว ในปี 2561 ได้นำเครื่องเกี่ยวนวดข้าวมาประยุกต์เพื่อใช้ในการเก็บเกี่ยว จากการใช้เครื่องจักรมาเก็บเกี่ยวปรากฏว่าเกิดการสูญเสียเมล็ดถั่วเหลืองกว่าร้อยละ 30 หน่วยงานกำกับดูแลและสนับสนุนประกอบด้วย กรมส่งเสริมสหกรณ์ กรมวิชาการเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร สำนักงานสหกรณ์จังหวัดเชียงใหม่ สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 1 และสำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดเชียงใหม่ การทำ MOU บันทึกข้อตกลงการร่วมโครงการส่งเสริมธุรกิจถั่วเหลืองแบบครบวงจรภายใต้โครงการระบบส่งเสริมการเกษตรแปลงใหญ่ประชารัฐ(ถั่วเหลือง) ระหว่างบริษัท น้ำมันพืชไทย จำกัด (มหาชน) กับสหกรณ์นิคมแม่แตง จำกัด ทั้งสองฝ่ายตกลงจะร่วมโครงการส่งเสริมธุรกิจถั่วเหลืองแบบครบวงจรของสถาบันเกษตรกรภายใต้โครงการส่งเสริมการเกษตรแปลงใหญ่ประชารัฐ(ถั่วเหลือง) ประจำปี 2562/2563 ลงนามโดยนายวิชิต วิทยาฐานกรณ์ กรรมการที่ปรึกษาประธานเจ้าหน้าที่บริหารบริษัท น้ำมันพืชไทย จำกัด(มหาชน) กับนายประพันธ์ ชัยอินตา ประธานกรรมการสหกรณ์นิคมแม่แตง จำกัด โดยมีนายนรุทธิ์ อุทธา สหกรณ์จังหวัดเชียงใหม่ และนายอำนวย ทับเลื่อน เป็นพยานในการลงนามครั้งนี้