ปศุสัตว์ พะเยา จัดพิธี “ฮ้องขวัญ” สู่ขวัญควาย สืบสานและอนุรักษ์วิถีวัฒนธรรมล้านนา

วันนี้ ( 31 พ.ค.62 ) กลุ่มผู้เลี้ยงควาย หมู่บ้านสันสลี ( สัน-สะ-หลี ) ต.เจริญราษฎร์ อ.แม่ใจ จ.พะเยา ได้นำกระบือมาทำพิธี “ฮ้องขวัญ”หรือ สู่ขวัญ ตามความเชื่อคติชนวิทยาล้านนา ก่อนที่เริ่มต้นการไถหว่านทำนาในฤดูกาลปกติ ณ บริเวณที่เลี้ยงสัตว์สาธารณะบ้านสันสลี นายสัตวแพทย์อนิรุธ เนื่องเม็ก หัวหน้ากลุ่มสุขภาพสัตว์รักษาการแทนปศุสัตว์จังหวัดพะเยา เปิดเผยว่า การจัดงานสู่ขวัญควาย ในชื่อวันอนุรักษ์ควายไทย “ควายไทย มรดกไทย มรดกโลก” โครงการทะนุบำรุง พิธีสู่ขวัญควายประเพณีโบราณที่สืบทอดต่อกันมาแต่โบราณกาล ควายไทย ถือเป็นสัตว์ที่มีความสำคัญสำหรับภาคเกษตรกรรมของไทย. คนไทยใช้ควายไทนาเทียมเกวียนมาตั้งแต่ปู่ย่าตายาย. ด้วยความที่เป็นสัตว์มีความทรหดอดทน ทนร้อน ทนสภาพแห้งแล้งได้จึงเป็นเครื่องไถนาชั้นดี นอกจากนี้ควายไทยยังเป็นพาหนะในการต่อสู้กับข้าศึกของคนไทยดังปรากฏในวีรกรรมชาวบ้านบางระจัน จังหวัดสิงห์บุรี พิธีสู่ขวัญควาย จะมีเครื่องประกอบพิธี คือ บายศรี กรวยดอกไม้และด้ายสำหรับผูกเขาควายเวลาสู่ขวัญ ไก่ต้มหนึ่งคู่ เหล้าหนึ่งไห หญ้าอ่อนหนึ่งหาบ ขนมหมากพลูและน้ำขมิ้นส้มป่อย สำหรับประพรมควาย จากนั้นก็เชิญปู่อาจารย์มาทำพิธีปัดเคราะห์ “ ฮ้องขวัญ “ หรือเรียกขวัญ จนเสร็จพิธี ก็เอาด้ายผูกสวยในภาษเหนือหรือกรวยดอกไม้ติดกับเขาควาย แล้วนำขมิ้นส้มป่อยประพรมเพื่อให้ควายอยู่สบาย พอทำพิธีเสร็จเจ้าของยกเครื่องฮ้องขวัญข้าวขวัญออกไป จากนั้นนำหญ้าที่เตรียมไว้ให้ควายกิน เป็นอันเสร็จพิธี นอกจากพิธีฮ้องขวัญควายแล้ว ยังมีกิจกรรม ดื่มนมควาย ขันโตกควาย สาธิตการไถนา เสวนาชีวิตคนเลี้ยงควายและการตรวจสุขภาพควายอีกด้วย กลุ่มผู้เลี้ยงควายบ้านสันสลี เริ่มรวมตัวกันในปี 2547 ปัจจุบันมีเกษตรกรผู้เลี้ยงควายจำนวน12ราย มีควายในพื้นที่300ตัว