กรมประมง จัดเวที Kick Off ร่วมกับเครือข่ายสภาองค์กรชุมชนลุ่มน้ำโขง 7 จังหวัดภาคอีสาน เพื่อฟื้นฟูทรัพยากรประมงและระบบนิเวศจากผลกระทบภัยแล้งในแม่น้ำโขงและแม่น้ำสาขาโดยชุมชนมีส่วนร่วม

วันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2562 เวลา 13.00 – 16.30 น. ณ ศาลาวัดหายโศก ตำบลสังคม อำเภอสังคม จังหวัดหนองคาย มีการจัดเวทีเสวนาโครงการฟื้นฟูทรัพยากรประมงและระบบนิเวศจากผลกระทบภัยแล้งในแม่น้ำโขงและแม่น้ำสาขาโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน โดยมีเครือข่ายสภาองค์กรชุมชนลุ่มน้ำโขง 7 จังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ร่วมกับกรมประมง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์การเกษตร และสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ โดยมีผู้แทนองค์กรชุมชนเข้าร่วมกว่า 60 คน จากจังหวัดเลย หนองคาย บึงกาฬ และมีเจ้าหน้าที่กรมประมงทั้งส่วนกลาง และภูมิภาคเข้าร่วมอย่างพร้อมเพรียง สืบเนื่องจาก การตรวจเยี่ยมพื้นที่ เพื่อรับฟังสถานการณ์ ปัญหา และผลกระทบของพี่น้องประชาชนในแถบลุ่มน้ำโขง กรณีความผันผวนของระดับแม่น้ำโขงซึ่งส่งผลกระทบต่อการประกอบอาชีพด้านการประมงของชุมชนริมน้ำโขงในเขตอำเภอเมืองหนองคาย และอำเภอสังคม จังหวัดหนองคาย เมื่อวันที่ 26–27 กรกฎาคม 2562 โดยที่ปรึกษากรมประมงและผู้ตรวจราชการกรมประมง พร้อมคณะ ได้สรุปประเด็นที่ต้องดำเนินการแก้ไขปัญหา และลดผลกระทบของพี่น้องประชาชนที่อาศัยอยู่ในแถบลุ่มน้ำโขง ทั้งทางด้านทรัพยากรสัตว์น้ำและด้านการประมง ซึ่งสอดคล้องกับภารกิจหลักของกรมประมงที่สามารถร่วมบูรณาการกับชุมชนในพื้นที่เพื่อดำเนินการได้ และมีการแถลงข่าวร่วมกับ ดร.อดิศร พร้อมเทพ อธิบดีกรมประมง เมื่อ 14 สิงหาคม 2562 ที่ผ่านมา อธิบดีกรมประมง มีนโยบายเร่งด่วนในการดำเนินงานร่วมกับประชาชน ทั้งในเรื่องการพัฒนาระบบข้อมูลเพื่อสร้างเครือข่ายเฝ้าระวังภัย เตือนภัย และมีแผนงาน ในการเพิ่มผลผลิตในแหล่งน้ำโดยการปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำ เพื่อฟื้นฟูทรัพยากรประมงโดยมุ่งเน้นชนิดพันธุ์สัตว์น้ำพื้นถิ่นที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ไปจากพื้นที่เดิม ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนต่อการเพิ่มผลผลิตในแหล่งน้ำ โดยใช้ชุดเพาะฟักเคลื่อนที่ (Mobile Hatchery) ซึ่งชุมชนเองต้องการให้กรมประมงถ่ายทอดองค์ความรู้ไปสู่การปฏิบัติได้จริง ตลอดจน การสร้างพื้นที่เพื่อการอนุรักษ์ให้คงความหลากหลายของทรัพยากรสัตว์น้ำ โดยชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการบริหารจัดการ ร่วมกันดูแลรักษาพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม โดยมีพื้นที่นำร่องในเขตจังหวัดเลย หนองคาย บึงกาฬ และนครพนม เบื้องต้นรวม 7 พื้นที่ การเสวนา มีการนำเสนอข้อมูลสถานการณ์ปัจจุบันของแม่น้ำโขง โดยนายมนตรี จันทวงศ์ ผู้รับผิดชอบโครงการวิจัยและพัฒนาชุมชนต้นแบบด้านสุขภาวะ บนฐานความมั่นคงทรัพยากรทางอาหารและทรัพยากรธรรมชาติในลุ่มน้ำโขง และความสามารถในการปรับตัวจากปัจจัยเสี่ยงด้านภัยพิบัติ ภายใต้การสนับสนุนสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) สาระสำคัญพบว่ากรณีแม่น้ำโขงผันผวน ส่วนหนึ่งเกิดจากการจัดการน้ำของประเทศต้นน้ำ มีการสร้างเขื่อนจำนวนมากทั้งในแม่น้ำโขงสายหลัก และลำน้ำสาขา และสภาวะการเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศ สิ่งเหล่านี้ส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตของชุมชนในประเทศท้ายน้ำ และขาดระบบการเตือนภัยที่ทันท่วงที ซึ่งสร้างความเสียหายต่อระบบนิเวศอย่างมาก ในเบื้องต้น นายมนตรี จันทวงศ์ ได้เข้าพบเจ้าหน้าที่ระดับบริหารสำนักนายกรัฐมนตรี เพื่อนำเรียนข้อมูลสถานการณ์ปัญหา เพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหาในระดับนโยบาย นอกจากนี้ ยังมีการนำเสนอวิถีชีวิตและการปรับตัวกับความไม่แน่นอนของแม่น้ำโขง โดยนายสุทธิพงศ์ หมาดหลู ชาวประมงกระชังแม่น้ำโขงจากอำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย ถึงแนวทางการตั้งรับปรับตัวที่เป็นประโยชน์ ซึ่งคนลุ่มน้ำโขงต้องมีข้อมูล รู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง นายสุทธิพงศ์ หมาดหลูได้นำเสนอโมเดลบ้านปลาชุมชน ที่ต้องใช้องค์ความรู้ทั้งวิชาการควบคู่ไปกับการฟื้นฟูระบบนิเวศตามธรรมชาติ พร้อมนำเสนอทางเลือกในการสร้างความมั่นคงทางอาหาร โดยต้องคิดค้นอาชีพทางเลือกที่มากขึ้น เช่น เพาะเลี้ยง และการเลี้ยงปลาแม่น้ำ การเลี้ยงต่อให้โต การเพิ่มมูลค่า การแปรรูปสินค้า การใช้เครื่องมือหาปลาให้เหมาะสม และทั้งหมด องค์กรชุมชน หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องช่วยกันสร้างจิตสำนึกในการใช้ทรัพยากรร่วมกัน ในเวทีเสวนา มีการแลกเปลี่ยนสถานการณ์แม่น้ำโขงและกระบวนการทำงานของแต่ละพื้นที่ มีการแบ่งกลุ่มแต่ละตำบลในพื้นที่นำร่องเพื่อ ทบทวนข้อเสนอเชิงนโยบายและระดมความเห็นเพิ่มเติมต่อแผนปฏิบัติงานร่วม ทั้งนี้ ทุกภาคส่วนต่างแสดงความกังวลต่อความเปลี่ยนแปลงของแม่น้ำโขง และพยายามหาทางออกร่วมกัน ทั้งนี้มีข้อเสนอในการพัฒนาความเข้มแข็งขององค์กรชุมชนในทุกระดับทั้งระดับพื้นที่ตำบล และเครือข่ายทั้ง 7 จังหวัด บรรยากาศการประชุมมีข้อเสนอทั้งเชิงรุก และตั้งรับ อย่างสร้างสรรค์ รวมทั้งแลกเปลี่ยนเทคนิควิธีการ นับเป็นการเรียนรู้ร่วมกัน มีการบูรณาการองค์ความรู้ทั้งจากปราชญ์ชาวบ้านพรานปลาแม่น้ำโขง และจากเจ้าหน้าที่กรมประมง ซึ่งที่ประชุมจักได้สรุปร่างข้อเสนอเพื่อนำเสนอในที่ประชุมในวันที่ 7 กันยายน พ.ศ. 2562 ที่ ดร.อดิศร พร้อมเทพ อธิบดีกรมประมง กำหนดเปิดโครงการฟื้นฟูทรัพยากรประมงและระบบนิเวศจากผลกระทบภัยแล้งในแม่น้ำโขงและแม่น้ำสาขาโดยชุมชนมีส่วนร่วม โดยจัดทำพื้นที่อนุรักษ์สัตว์น้ำ ที่วัดหายโศก ปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำที่เพาะพันธุ์ปลาด้วยชุดเพาะฟักเคลื่อนที่ Mobile Hatchery และการมอบพันธุ์ปลาให้กับเครือข่ายสภาองค์กรชุมชนตำบลในพื้นที่.